Kwiaty i hołd składany Janowi Wyżykowskiemu, który przed 61 laty odkrył złoża miedzi to coroczna tradycja celebrowana w Sieroszowicach. Mozolne były badania i poszukiwania  miedzi prowadzone przez Jana Wyżykowskiego i jego współpracowników.

– Dzisiaj wszyscy mamy świadomość jakim przełomowym dniem był 23 marca 1957 roku. Ale wtedy ten dzień zaczął się zwyczajnie. To był kolejny dzień, gdy od 8 stycznia dokonywano wierceń i za każdym razem kiedy Wyżykowski oglądał rdzenie nie widział nic, co by zwróciło jego uwagę. Właśnie 23 marca nastąpił przełom. Rdzenie wyciągnięte z głębokości 655 metrów pokazały, że jest coś bardzo interesującego, coś , co od razu zwraca uwagę doświadczonego geologa. Te próbki Wyżykowski natychmiast zawiózł do Warszawy, do Państwowego Instytutu Geologicznego,  gdzie jego najbliższy współpracownik Andrzej Rydzewski poddał  dodatkowym badaniom. I dopiero wtedy wszyscy mogli powiedzieć – tak, to jest to, co od początku lat 50′ szukaliśmy na Dolnym Śląsku. Ale to nie było wszystko. Kolejne wiercenia  dokonywane w rejonie Lubina, zakończone 8 sierpnia 1957 roku uświadomiły wszystkim jak wielkie są to złoża, największe w Europie. Dopiero od tego momentu nastąpiły te wszystkie zmiany, które dziś doprowadziły do tego, że przemysł miedziowy przez lata był największym skarbem nie tylko Dolnego Śląska, ale i całej Polski – mówił członek zarządu KGHM Polska Miedź Ryszard Jaśkowski tuż przed ceremonią złożenia kwiatów pod pomnikiem w Sieroszowicach. 

W uroczystości wzięli udział przedstawiciele kopalń i hut Polskiej Miedzi, spółek z grupy kapitałowej KGHM, lokalnych szkół, samorządów i jednostek porządku publicznego. 

Po uroczystości pod pomnikiem zebrani udali się do sali miedziowej w Sieroszowicach, gdzie  Towarzystwo Przyjaciół im. Jana Wyżykowskiego rokrocznie przygotowuje część artystyczną jubileuszu oraz tradycyjne już jaśkowe pierogi, czyli ulubioną potrawę Jana Wyżykowskiego. W tym roku panie ulepiły ich 1500.

Jubileusz 60 – lecia odkrycia złoża rud miedzi to szereg różnorodnych uroczystości. Obok marcowej akademii w Sieroszowicach, składania kwiatów pod pomnikiem jest też miejsce na naukowe rozmowy na temat odkrycia sprzed 60 lat, ale też wyzwań jakie eksploatacja złoża stawia przed miedziową spółką. W piątek 9 czerwca w Centrali KGHM rozpoczęła się dwudniowa konferencja pt. „60 lat doświadczeń inspiracją do nowych wyzwań”. W spotkaniu wzięli udział przedstawiciele kopalń z KGHM Polska Miedź, geolodzy, ale też naukowcy z wielu polskich uczelni.

– Wszystkim uczestnikom dzisiejszej jubileuszowej konferencji pragnę serdecznie podziękować za wewnętrzną ciekawość oraz zaangażowanie w odkrywaniu wiedzy o skarbach tej ziemi. Życzę również, by dalsza współpraca z KGHM Polska Miedź była nieustającą inspiracją dociekań naukowych, nowych, obiecujących kierunków badań oraz pozwalała na uzyskiwanie satysfakcji osobistej z podejmowanych wyzwań badawczych – mówił Piotr Walczak, prezes ds. produkcji w KGHM Polska Miedź.

W sobotę 10 czerwca uczestnicy konferencji wzięli udział w sesjach plenarnych, czyli zwiedzaniu kopalń. 

Wojciech Kaczmarek, w ramach wolontariatu odwiedza najmłodszych mieszkańców Lubina w szkołach, by w sposób nietuzinkowy przybliżyć im wiedzę o ziemi. Oczywiście z racji regionu, w jakim się znajdujemy główny punkt stanowi złoże rud miedzi, ale przy okazji mali lubinianie dowiadują się ciekawych rzeczy o minerałach i skałach w ogóle.

– Zajęcia dla dzieci przedszkolnych oraz najmłodszych klas szkoły podstawowej odbywają się na dywanie. Na środku wysypane są okazy/próbki minerałów i skał. Dzieci poznają metody badań minerałów i skał przy użyciu prostych narzędzi, jak lupa, płytka ceramiczna, rylec czy szkło. Uczymy się rozpoznawać minerały, rodzaje skał, struktury, cechy, jak barwa, twardość, ciężar obj, rysa, smak, zapach, połysk, łupliwość itp.  Sporo czasu poświęcamy na minerały Polskiej Miedzi. Oprócz tego spotkanie jest okazją, by przekazać najmłodszym kilka faktów z historii Ziemi – od Wielkiego Wybuchu do dziś – mówi Wojciech Kaczmarek, Główny Inżynier Geolog KGHM Polska Miedź S.A. – Wszystko to ma formę bardziej zabawy niż nauki. Ważne jest to, aby każde dziecko mogło dotknąć, zobaczyć i zbadać samodzielnie. Zwykle w toku warsztatów okazuje się, że wielu młodych uczestników ma rodziców związanych zawodowo z KGHM Polska Miedź S.A.. Dzieci chętnie opowiadają o pracy rodziców w zakładach KGHM – dodaje Wojciech Kaczmarek.

Dla klas starszych szkoły podstawowej i dla gimnazjalistów główny inżynier geolog przygotowuje zajęcia w ławkach, na których są rozłożone minerały i skały oraz sprzęt do badań.

– Uczymy się rozpoznawać minerały i skały oraz poznajemy ich klasyfikacje i dowiadujemy się jak powstały. Do tego przygotowuję prezentację multimedialną na temat metod badań minerałów i skał. W drugiej części zajęć dla starszych dzieci pokazuję prezentację na temat złoża rud miedzi KGHM Polska Miedź S.A. Mówię o tym,  jak powstało, jaka jest jego budowa geologiczna. Prezentacja uzupełniona jest badaniem próbek minerałów i skał Polskiej Miedzi.
Po zajęciach i dawce geologicznych informacji wszystkie dzieci  i nauczyciele dostały drobne upominki od KGHM Polska Miedź S.A.

Jak się okazuje w głowach małych słuchaczy zostaje po takiej lekcji sporo wiedzy.

– Pan geolog mówił o kamieniach. Pokazywał nam je. To były minerały, a nie takie zwykłe jak na podwórku. Niektóre były kolorowe i bardzo ładne. Widziałam już takie u mojej mamy, bo też ma dużo takich. – mówi Ada Frankiewicz, 9 latka z III a. – Geolog pokazywał różne minerały, niektóre minerały były miękkie, a inne twarde.  – dodaje  Filip, uczeń tej samej klasy. – Minerały biorą się sprzed 500 mln lat temu. Wtedy był wybuch gwiazd. Zapamiętałem też, że te minerały były różnego koloru – zielone, diamentowe i solne. Geolog pracuje w kopalni i bada je na dole – opowiadał ze szczegółami Wiktor Widryński.- Odkrywanie tajemnic świata jest ciekawe – mówi Mikołaj. – Używaliśmy różnych przyrządów, np nożyka. Po miękkich skałach można było pisać nożykiem. Patrzyliśmy też jakie kamienie reagują z kwasem solnym – dodaje Mikołaj.

Wychowankowie Ewy Musialik z III a długo jeszcze będą wspominać niecodzienną lekcję z geologiem. Choć większość chłopców zapewniała, ze w przyszłości chce zostać piłkarzami, to ciekawostki geologiczne skutecznie zaprzątnęły ich uwagę. [See image gallery at lubinextra.pl]

Choć zwiedzanie oddziałów KGHM i otwarcie wystawy maszyn i urządzeń górniczych miało miejsce już w środę, to uroczystego otwarcia kongresu dokonano w czwartek przy akompaniamencie górniczej orkiestry. Kongres potrwa do piątku, a biorą w nim udział przedstawiciele świata nauki i przemysłu. W trakcie obrad prezentowanych jest 76 referatów podejmujących ważne zagadnienia z zakresu górnictwa rud miedzi. Tematem wiodącym jest „Perspektywy i wyzwania stojące przed górnictwem miedziowym”. – Rada programowa otrzymała ponad 80 referatów. Do wygłaszania dopuszczonych jest 76 referatów. Część jest wydrukowana. Sesje plenarne będą dwie a potem przejeżdżamy do KGHM i tam mamy dziś dwie sesje. Jutro czekają nas trzy. One są pogrupowane Jedna część to jest prospekcja, poszukiwanie, modelowanie złóż, czyli geologiczne rzeczy. Druga a to automatyzacja, monitoring, diagnostyka, maszyny i urządzenia górnicze oraz systemy eksploatacji. Dużo jest rzeczy innowacyjnych i energooszczędnych, zagadnienia przeróbki. Bardzo szerokie spektrum. Wszystko to, co jest dla naszego górnictwa najważniejsze i potrzebne. Są tu z nami różne ośrodki górnicze: uczelnie z wydziałami górniczymi, uniwersytety z wydziałami geologicznymi, Główny Instytut Górnictwa, Instytut Gospodarki Surowcami Mineralnymi – wymieniała obecnych Monika Hardygóra, prezes KGHM Cuprum, a zarazem przewodnicząca Rady Programowej Kongresu.
– Górnictwo miedziowe boryka się i będzie się borykać z koniecznością prowadzenia eksploatacji w coraz trudniejszych warunkach geologiczno – górniczych. Pod hasłem inteligentna kopalnia KGHM stawia na innowacyjność w górnictwie. Będziemy dyskutować w szerokim gronie przedstawicieli świata nauki, producentów maszyn i urządzeń oraz firm górniczych o nowych rozwiązaniach technicznych, technologicznych, prawnych i organizacyjnych pozwalających bezpiecznie i skutecznie funkcjonować – mówił na powitanie uczestników kongresu Paweł Markowski z SiTG O/ZG Lubin. – Ten kongres jest dla nas bardzo ważny. To jest bardzo dobre narzędzie byśmy mogli stosować na co dzień zasadę gospodarki opartej na wiedzy. Tylko takie fora dają nam szansę wymiany wiedzy w perspektywie międzynarodowej. Dziś nie ma już lokalnych firm. Możemy lokalnie działać, ale myślimy globalnie i takie myślenie przyświeca KGHM – mówił na wstępie Herbert Wirth, prezes zarządu KGHM Polska Miedź S.A.
Głównym organizatorem kongresu jest Stowarzyszenie Inżynierów i Techników Górnictwa przy ZG Lubin oraz związek Pracodawców Polska Miedź. Na koniec kongresu kapituła ogłosi wyniki konkursu na najlepszy referat, najlepszego wystawcę oraz najlepszy referat pracownika KGHM.

Mieszkańcy gminy Lubin wnosili do samorządu o zmiany planów w Chróstniku. Kiedy urząd przystąpił do poprawiania dokumentacji od Wojewody Dolnośląskiego otrzymał pismo przypominające, że do końca 2013 roku w dokumentach planistycznych gminy mają znaleźć się zapisy o ochronie złoża. – W prawie geologicznym i górniczym jest już zapis, że jeśli otrzymamy dokumentację geologiczną bez zastrzeżeń, to mamy dwa lata, licząc od 1 stycznia 2012 roku na zapisanie w studium gminy ochrony złoża.

Wójt wskazuje, jednak, że jest pewien problem. Przygotowanie dokumentu to wydatek rzędu kilkuset tysięcy złotych, a w dokumentacji geologicznej nie wykazano wszystkich miejscowości leżących na brunatnym złożu. – Poprosiliśmy zatem o wyjaśnienie, co w takim razie jest do objęcia ochroną. Gmina otrzymała odpowiedź, że nową dokumentację geologiczną przygotuje inwestor. Tymczasem z informacji z ministerstwa gospodarki wynika, że zainteresowanego przynajmniej jak na razie nie ma. Jest jeszcze jeden problem wprowadzenia ochrony. Wynika z niespójności dokumentów. Aby wprowadzić ochronę złoża musi być rozporządzenie ministra gospodarki z wykazem złóż strategicznych. Tymczasem powstanie ono dopiero pod koniec 2013 roku. W gminie zastanawiają się zatem co mają wpisać w dokumentach planistycznych. Wójt zapowiada, że zamierza się zbuntować i oczekiwanych przez wojewodę zapisów nie wprowadzi. – Będzie się to zapewne wiązało z zarządzeniem zastępczym wojewody, który samodzielnie dokona zapisów, których my nie chcemy – mówi wójt Rogowska.