Trwające od maja 2018 prace ziemne przy rozbudowie OUOW Żelazny Most dobiegają końca. Drugą część stanowić będzie domknięcie obwodu zapór i zakończenie robót przy stacji segregacji, niezbędnym elemencie w procesie produkcji. Wykonawcą robót ziemnych jest Budimex.

– Przy tego typu zbiornikach najważniejszą rzeczą są uszczelnienia. Część została wykonana gliną pozyskaną z kształtowania czaszy, część została uszczelniona geomembraną, czyli folią nieprzepuszczającą wody. Jest tu system drenażowy, który tę wodę wyłapie i przepompuje do rowów zlokalizowanych wokół kwatery. Woda później wróci do obiegu – tłumaczy Marcin Adamczak, gł inż., z-ca kierownika rozbudowy zbiornika w Zakładzie Hydrotechnicznym.

Nowy obiekt robi wrażenie, bo zajmuje powierzchnię 600 hektarów. W połączeniu ze zbiornikiem, który służył Zakładowi Hydrotechnicznemu O/KGHM Polska Miedź S.A. od 1977 roku ( budowa od 1974), całość będzie sięgała 2000 hektarów. To oznacza, że będący dotąd jednym z największych w Europie obiekt, stanie się prawdopodobnie największym na świecie.

Priorytetem podczas budowy nowej Kwatery, a potem podczas jej eksploatacji jest bezpieczeństwo. Trzeba pamiętać, ze na nową kwaterę trafią odpady zagęszczone. 

– Inwestujemy olbrzymie środki, mając na uwadze naszą strategię, która odnosi się do bezpieczeństwa ludzi, w kolejnej mierze do bezpieczeństwa środowiska. Z tego tytułu zmieniamy technologię składowania odpadów w stosunku do tej zastosowanej na głównym obiekcie. Tam mieliśmy inną technologię formowania zapór. Tu będzie inna. Będzie  to droższy sposób, ale zdecydowanie bezpieczniejszy. Kilka lat temu już zdecydowaliśmy się na przyjęcie takiego sposobu budowy, a potem eksploatacji obiektu – mówi Przemysław Nowak, dyrektor naczelny Oddziału KGHM Polska Miedź S.A., Zakład Hydrotechniczny.

W zbiorniku deponowane są odpady poflotacyjne rud miedzi ze wszystkich Zakładów Wzbogacania Rud KGHM Polska Miedź S.A., do których zaś trafia urobek z wszystkich kopalń miedziowej spółki.

Umowa dotycząca I etapu rozbudowy Kwatery Południowej OUOW Żelazny most została podpisana podczas  specjalnej konferencji przez dyrekcję Zakładu Hydrotechnicznego, zarząd KGHM Polska Miedź oraz prezesa firmy Budimex S.A.

– Ten projekt i ta umowa, którą dziś podpisujemy z Budimex-em pozwoli firmie na funkcjonowanie firmie minimum do roku 2037 oraz na eksploatację i zabezpieczenie składowania odpadów poflotacyjnych w tym samym miejscu. Przejęliśmy w 2017 roku nie mając żadnych uzgodnień, decyzji środowiskowych, prawnych i budowlanych.  Udało się w przeciągu roku doprowadzić do uzyskania wszelkich pozwoleń koniecznych do rozpoczęcia postępowania przetargowego na wyłonienie generalnego wykonawcy – mówił przed podpisaniem umowy Rafał Pawełczak, prezes zarządu i wiceprezes ds. rozwoju KGHM Polska Miedź S.A.

Warto wspomnieć, że zbiornik Żelazny Most jest kluczowym elementem procesu technologicznego. Od 1978 roku składowane są w nim odpady poflotacyjne powstające we wszystkich oddziałach ZWR KGHM Polska Miedź. 

Pierwszy etap rozbudowy to roboty przygotowawcze oraz budowa zapór otaczające Kwaterę Południową – wschodniej na terenie Gminy Rudna i zachodniej na terenie Gminy Polkowice.

Docelowa objętość Kwatery Południowej wynosi około 170 mln m3, długość zapór zewnętrznych około 6400 m, a wysokość maksymalnie 60 m, natomiast szerokość plaż minimum 200 m.

Koniec I etapu prac nastąpi w 2021 roku. Koszt  tej części inwestycji to 578 mln zł.

Na uroczystej akademii z okazji jubileuszu 20 – lecia Zakładu Hydrotechnicznego wyróżniono i odznaczono pracowników tego oddziału KGHM Polska Miedź S.A. Na wniosek dyrektora naczelnego nadano odznaki „Zasłużony dla Oddziału Zakład Hydrotechniczny” za zasługi stanowiące wkład w rozwijanie działalności Oddziału. Po części oficjalnej prof. Waldemar Świdziński z Instytutu Budownictwa Wodnego PAN wygłosił referat pt. „Dobrze rozwinięty system monitoringu podstawą bezpiecznej eksploatacji i rozbudowy OUOW Żelazny Most -wzorzec dla innych tego typu obiektów w kraju i na świecie”.

Wśród wyróżnionych osób był Mariusz Bartosik, który w Zakładzie Hydrotechnicznym pracuje od samego początku. Jak podkreśla był z ZH związany od 1983 roku, jeszcze zanim wydzielono oddział z Zakładów Górniczych Rudna. – Długie lata byłem elektromonterem, zaś ostatnie lata pracuję na oddziale automatyki przemysłowej. Cała technologia zmieniła się radykalnie. Sam monitoring obiektu wygląda wspaniale. Pomiary technologiczne są skomputeryzowane i archiwizowane, a praca dla nas jest dużo łatwiejsza. Dokształcamy się cały czas – mówił Mariusz Bartosik.

Mówiąc o OUOW Żelazny Most warto wspomnieć, że jest to część KGHM Polska Miedź S.A. , bez której proces technologiczny nie byłby możliwy. Żelazny Most to zbiornik o powierzchni sięgającej dziś prawie 1600 hektarów i pojemności przekraczającej 590 mln metrów sześciennych. Jest to miejsce, do którego odprowadzane są odpady powstające przy flotacji rudy miedzi w Zakładach Wzbogacania Rud. Istniejący obiekt zaczęto budować w 1974 roku. Dziś to największy w Europie obiekt tego rodzaju. W zbiorniku zachodzi proces klarowania, po którym woda wraca do obiegu technologicznego przez system wież i rurociągów i  jest wykorzystywana w w produkcji ponownie. Prawie 70% odpadów, które trafia do zbiornika wykorzystywane jest w dalszej nadbudowie i uszczelnianiu czaszy obiektu, a pozostała ilość ulega unieszkodliwianiu.

Jak informuje Biuro Prasowe KGHM Polska Miedź S.A. , obiekt Żelazny Most jest dziś jednym z najlepiej monitorowanych tego typu obiektów na świecie. Geodezyjna sieć obserwacyjna, służąca do badań deformacji korony i przedpola zbiornika, liczy aż 500 punktów badawczych. Zmiany poziomu i ciśnienia wody w osadach i podłożu można obserwować dzięki sieci ponad 2400 piezometrów oraz przetworników ciśnienia, które są zainstalowane w zaporach i na przedpolu składowiska. Ponadto, jest wyposażony w kilkaset innych urządzeń służących do monitoringu obiektu zgodnie z metodą obserwacyjną, polegającą na okresowych analizach wyników monitoringu geotechnicznego zachowania się obiektu, które potwierdzą lub zmodyfikują kryteria projektowania przyjęte dla dalszej rozbudowy obiektu .

Prowadzony jest również szeroko zakrojony monitoring geotechniczny i środowiskowy.

Zakład Hydrotechniczny zajmuje się też dostawą piasku do podsadzania wyrobisk z użytkowanej piaskowni Obora, której łączne wydobycie od początku istnienia Oddziału przekroczyło już 29 mln m3. Odpowiedzialny jest również za dostarczenie wody technologicznej służącej do bieżącej produkcji, której przetransportowano już ponad 3 miliardy. Oddział administruje również nieczynnymi OUOW Gilów, Wilków po byłej kopalni Lena oraz składowiskami po dawnej kopalni Konrad w Iwinach. W zarządzie Oddziału znajduje się ponad 3200 ha terenów przemysłowych, leśnych i gruntów rolnych. Zakład Hydrotechniczny zarządza rozległą siecią rurociągów wodnych i odpadowych o łącznej długości ponad 150 km.  [See image gallery at lubinextra.pl]

Od 17 sierpnia na drodze krajowej znajdującej się w pasie budowanej drogi ekspresowej S3 trzeba liczyć się z większymi utrudnieniami w ruchu. Tak zwane korki pojawiły się od środy na wysokości Polkowic. Zamknięto odcinek drogi wojewódzkiej 331 od skrzyżowania przy ZWR Rudna do Drogi Krajowej DK 3. W związku z tym dojazd do Rudnej Głównej, ZWR i obiektów Zakładu Hydrotechnicznego jest możliwy wyłącznie przez Polkowice.

Ruch pomiędzy szybami Rudna Główna i Rudna Północna  odbywa się normalnie. Warto zapoznać się z komunikatami dotyczącymi zmian rozkładu jazdy autobusów dowożących pracowników oddziałów KGHM do pracy. Ci, którzy nie korzystają z dowozów zbiorowych i wolą dotrzeć do pracy własnym transportem, powinni wybierać się nieco wcześniej, bo mogą ich czekać trudności.

Organizatorzy akcji charytatywnej dla Dawidka – wolontariusze KGHM i dyrekcja Zakładu Hydrotechnicznego zaprosiła Dawidka z nowym wózkiem w towarzystwie jego mamy na spotkanie z dziennikarzami. Chłopiec dumnie prezentował jak w ciągu ostatniego tygodnia nauczył się posługiwać nowym urządzeniem. Jak zapewnia jego mama Katarzyna Parachoniak, w nowym wózku Dawid ma więcej możliwości – sam może kłaść się do łóżka i z niego wstawać. Teraz ma możliwość nauki gry w koszykówkę, o której marzył, a co najważniejsze ma sprawne hamulce, czego staremu wózkowi już brakowało. Nowe urządzenie posłuży chłopcu przez najbliższe 5 lat. Jest bowiem dostosowane do upływu czasu i tego, że chłopiec będzie rósł. Dawidek urodził się z rozszczepieniem kręgosłupa i wodogłowiem. Leczenie chłopca i codzienna opieka wymagają sporego nakładu finansowego. Zakup nowego wózka przekraczał możliwości finansowe najbliższych. Akcja charytatywna w postaci biegu i zbiórki pieniędzy, jakie biegacze wpłacali w ramach wpisowego mocno wsparła zakup nowego urządzenia. Przedsięwzięcie udało się doprowadzić do końca dzięki fundacji KGHM Polska Miedź. Głównym organizatorem biegu po Żelaznym Moście byli wolontariusze KGHM. – W naszej firmie społecznie odpowiedzialnej jest wielu ludzi o dobrym sercu. Ten bieg i wózek dla Dawida to potwierdzenie naszych działań. W tym roku zorganizowaliśmy 30 podobnych wydarzeń, w które angażowali się sami pracownicy KGHM. Robili to z dobroci serca i chęci pomocy. Jestem dumny z tego, że w KGHM mam tyle koleżanek i kolegów o tak wrażliwych sercach. Jesteśmy szczęśliwi, że spełniło się marzenie Dawida. Efekt takich wydarzeń cieszy, bo już niebawem wspomożemy Madzie Wasilewską z Polkowic, chorująca na białaczkę. Bieg po Żelaznym Moście to spora zasługa Łukasz Dominowa, który jest człowiekiem operacyjnym takich akcji biegowych. Na jego głowie była organizacja całej imprezy – mówił Bogdan Godlewski, koordynator wolontariatu KGHM Polska Miedź. – Wystartowało ponad 250 osób. Byli też uczestnicy, którzy ruszyli z kijkami – nordic walking. Upał, który wtedy był mógł odstraszyć i podejrzewam, że gdyby nie to, można by liczyć na ponad 300 osób. Fajnie, że impreza się udała. To juz chyba 4 czy 5 bieg zorganizowany z KGHM – mówił Łukasz Dominów, pracownik ZG Polkowice – Sieroszowice, wolontariusz KGHM.

Na 29 sierpnia Zakład Hydrotechniczny O/KGHM zaplanował wiele sportowych atrakcji na koniec wakacji. Miejscem głównych atrakcji sportowych będzie boisko w Rudnej. To tam najwięcej wrażeń czeka na najmłodszych. O godzinie 13.00 będzie okazja, by przyjrzeć się z bliska i zwiedzić zbiornik odpadów poflotacyjnych. Zakład Hydrotechniczny zachęca również do wzięcia udziału w I Biegu Charytatywnym po Żelaznym Moście. Wzdłuż wałów będzie można pobiec wśród biegaczy, którzy chcą pomóc finansowo niepełnosprawnemu czterolatkowi, Dawidowi Witczakowi z Rudnej. W biegu weźmie udział bardzo wielu sportowców z Drużyny Szpiku KGHM. Z wydarzeniem Dni Otwartych wiąże się ostatni dzień akcji „33 litry krwi na 33 rocznicę Zbrodni Lubińskiej” organizowanej przez HDK Serce Górnika ZG Lubin oraz KGHM Zagłębie Lubin. W ośrodku sportowym w Rudnej od 12.00 do 16.00 będzie można przyłączyć się do honorowych dawców. Zarówno dzieci, jak i dorośli będą mogli wziąć udział w wielu konkursach, zawodach czy skorzystać z atrakcji w parku zabaw.
Ciekawskim warto przybliżyć czym jest Żelazny Most. Jest to największy w Europie zbiornik odpadów poflotacyjnych, utworzony w 1974 roku. Zajmujące ok. 1400 hektarów terenu w okolicy Polkowic. Do tego zbiornika trafiają substancje powstające w Zakładach Wzbogacania Rud podczas procesu wzbogacania rudy. W chwili obecnej zbiornik jest powiększany dzięki czemu ma służyć procesom technologicznym KGHM do 2042 roku.