Rozmowa z dr Jerzym Sokalskim, członkiem zarządu głównego Związku Polaków Ukrainy.

– CO BYŁO POWODEM, ŻE ZNALAZŁEŚ SIĘ W NASZYM KRAJU?
– Mam dwie ojczyzny – Ukrainę i Polskę. Jestem Polakiem, pochodzę z polskiej rodziny. Polska to mój drugi kraj ojczysty. Mój dziadek ze strony mamy Józef Sokalski przeżył mnóstwo cierpień tylko za to, że był Polakiem i gorliwym katolikiem. W latach trzydziestych minionego stulecia był represjonowany za „rozpowszechnianie plotek o końcu władzy radzieckiej i przyjściu Polaków”. Odebrano mu dom w Gródku Podolskim i ziemię, a jego trzy siostry zostały zesłane do Kazachstanu. W łagrze stalinowskim dziadkowi cudem udało się przeżyć. Nieśli już go do mogiły zbiorowej, myśląc, że nie żyje, ale dzięki temu, że ktoś z niosących zwłoki potknął się o kamień, dziadek obudził się…
Babcia, Feliksa Pióro też pochodziła z polskiej rodziny i dlatego razem z krewnymi przeszła sporo prześladowań. Reżim ówczesny odebrał im folwark Cyplajewo pod Berdyczowem, cały majątek nabyty długimi latami ciężkiej pracy.
Nie zważając na to ciężkie położenie udało się naszej rodzinie zachować ciepło, serdeczność ogniska domowego oraz miłość do wszystkiego, co polskie: języka, tradycji, kultury.
Wracając do pytania: mam chorych leżących rodziców, którymi się opiekuję. Obecnie jesteśmy w Polsce. W sytuacji okropnej wojny na Ukrainie, spowodowanej rosyjską inwazją, kiedy ciągle rozlegają się alarmy bombowe, brakuje prądu, wody, ogrzewania po prostu musiałem ratować rodziców.

– KIM JESTEŚ Z ZAWODU? CZYM SIĘ ZAJMUJESZ W POLSCE?
– Ukończyłem studia doktoranckie na Uniwersytecie Warszawskim, a wcześniej Instytut dziennikarstwa na Uniwersytecie im. Tarasa Szewczenki w Kijowie. Jestem działaczem polonijnym, członkiem Zarządu Głównego Związku Polaków na Ukrainie, prezesem „Polskiego Radia Berdyczów”, właśnie to moje rodzinne miasto. Jako dziennikarz jeszcze w czasach radzieckich z pozytywnym skutkiem walczyłem piórem o zwrot wiernym kościołów rzymskokatolickich w Berdyczowie , klasztor Karmelitów Bosych, kościół św. Barbary oraz na całej Ukrainie, narażając się przy tym na prześladowania ze strony władz, byłem u źródeł odrodzenia życia polskiego na Żytomierszczyźnie w latach 90. minionego stulecia.
Czterokrotnie byłem wybrany na radnego Berdyczowa w latach 1998-2020.
Już od 12 lat przygotowuję w dawnej kolebce polskości – Berdyczowie i regionie zamieszkiwanym przez wiele tysięcy Polaków, spragnionych żywego polskiego słowa, polskojęzyczną audycję “Polska Bliżej”, będącą rzetelną kroniką polskości.
W Polsce kontynuuję swoją działalność polonijną, dziennikarską, nadal przygotowujemy audycje, zajmuję się tłumaczeniami, a poza tym – całodobowo opiekuję się rodzicami.

– PRZEZ WIELE LAT BYŁEŚ RADNYM. JAKIE NAJWAŻNIEJSZE OSIĄGNIECIA W TEJ DZIEDZINIE CHCIAŁBYŚ WYMIENIĆ?
-Praca radnego pochłania mnóstwo czasu. Poza tym na Ukrainie to całkiem społeczna działalność, beż żadnych diet, ale dla mnie najważniejszym zadaniem było i jest pomaganie ludziom, podjęcie wspólnych działań, w tym na rzecz odrodzenia polskości na Kresach. Tak np. udało mi się aktywizować polską społeczność lokalną, którą zagłosowała na mój projekt budżetu obywatelskiego. Projekt zdobył prawie 1000 głosów i po raz pierwszy w historii miasta powstała Aleja Pamięci na polskim cmentarzu w Berdyczowie. Aleja prowadzi od Placu Centralnego do mogiły dawnego proboszcza fary ks. Edmunda Bernatowicza .
Wywalczyłem zmianę nazw ulic Berdyczowa na polskie – urodzonego w Berdyczowie pisarza sławy światowej Josepha Conrada Korzeniowskiego/
W 2017 ustanowionym przez Sejm RP rokiem Josepha Conrada Korzeniowskiego, w Berdyczowie, między innymi dzięki moim staraniom została odsłonięta tablica ku czci tego światowej sławy pisarza.
Oprócz tego, jestem autorem kilku filmów dokumentalnych, jeden z nich, o represjach stalinowskich na Kresach, kilkakrotnie emitowano w TVP Historia.
Bardzo dziękuję polskim władzom za przyznaną mi Odznakę honorową „Zasłużony dla Kultury Polskiej”.

– CZY POLSKIE WŁADZE TERENOWE POMAGAJĄ TWOJEJ RODZINIE JAKO UCHODŹCOM WOJENNYM?
– Dwoje leżących niepełnosprawnych osób w jednej rodzinie uchodźców – chyba jedyny przypadek w Polsce. Jestem wdzięczny, szczególnie władzom lokalnym w osobie Pana Burmistrza Polkowic Łukasza Puźnieckiego za okazaną pomoc w postaci zapewnionego nam lokalu mieszkalnego, wyposażonego w specjalne łóżka dla leżących rodziców. Mam nadzieję, że ten lokal będzie udostępniony nam przez dłuższy czas, ponieważ niestety wojna trwa.

– CZY DOBRZE CZUJESZ SIĘ WŚRÓD SPOŁECZNOŚCI POLKOWICKIEJ?
-Bardzo dobrze. Jestem otwarty na przyjaźń, a nawet miłość.

– CZEGO Z CAŁEGO SERCA CI ŻYCZĘ.
Rozmowę z doktorem Jerzym Sokalskim przeprowadziła Krystyna Saracen w ramach PUTW warsztatów dziennikarsko – dokumentalnych prowadzonych w Uczelni Jana Wyżykowskiego w Polkowicach.

W sumie w tym roku KGHM przekazał samorządom Zagłębia Miedziowego już 3,5 mln zł na projekty dotyczące realizacji m.in. profilaktyki zdrowotnej, budowy placów zabaw i boisk sportowych. Dzięki dotacjom udało się też zmodernizować wiejskie świetlice oraz tereny rekreacyjne dla lokalnych społeczności. W gminie Rudna wsparcie finansowe od miedziowej spółki pozwoliło na zakup karetki transportowej.

Podczas konferencji Marcin Chludziński, prezes zarządu KGHM Polska Miedź S.A. otrzymał specjalną nagrodę od Związku Gmin Zagłębia Miedziowego. W uzasadnieniu wyróżnienia zrzeszeni samorządowcy napisali: „Dziękujemy za „przyszłość z miedzi i szacunek dla przeszłości. Za wartości, które spółka KGHM wspiera, sprawiając, że nasz region staje się lepszym miejscem do życia”.

– Jest to kolejne spotkanie które zorganizowaliśmy wspólnie z KGHM Polska Miedź dla samorządów i jest ono swoistym podsumowaniem naszej ponad 3 letniej współpracy, która była niezwykle owocna i inspirująca. W ciągu tych 3 lat zorganizowaliśmy kilkanaście spotkać. Było ich razem 17. Uczestniczyło w nich 675 osób. Było nam niezwykle miło widzieć samorządowców, aby pokazać im jak wielkie znaczenie ma KGHM dla gospodarki naszego regionu. My jako związek zostaliśmy zainspirowani przez prezesa Chludzińskiego, który jest przewodniczącym rady Związku Pracodawców Polska Miedź do tego, aby tę współpracę z samorządami zacieśnić. Jesteśmy bardzo dumni dlatego, że w czasie tych spotkań poruszaliśmy ważne tematy. Mianowicie część spotkań było poświęconych strategii rozwoju Zagłębia Miedziowego. Przyglądaliśmy się przede wszystkim naszym zasobom, ale również inspirowaliśmy się ekspertami spoza naszego województwa, bo o Zagłębiu Miedziowym mówimy przede wszystkim widząc dawne województwo legnickiego. Szukaliśmy sposobów na to, aby uczynić nasze miasta i gminy bardziej przyjaznymi dla mieszkańców. Część spotkań była poświęcona kwestiom klimatycznym, gospodarce odpadowej, kwestiom ESG, ponieważ to są wyzwania, które będą warunkowały funkcjonowanie naszych biznesów, zarówno tych dużych, jak i małych w ciągu najbliższych lat – mówiła tuż przed konferencją Beata Staszków, prezes zarządu Związku Pracodawców Polska Miedź.

– Z dobrej współpracy z samorządami wynikają same korzyści dla regionu dlatego, że zależy nam bardzo na tym, aby jednostki samorządu terytorialnego lepiej rozumiały biznes. Tutaj mamy swój udział w tym, aby po pierwsze pokazywać znaczenie biznesu zarówno tego dużego, jak i tego małego i średniego, dla dobrostanu naszego regionu. Dbamy o to, aby biznes i samorząd lepiej się rozumiały i wzajemnie się inspirowały. Także mieliśmy również kilka spotkań w gminie Polkowice między innymi i zorganizowanymi przez starostwo polkowickie, gdzie spotykaliśmy się z przedsiębiorcami. Mówiliśmy o tym jak lepiej mogą funkcjonować, pokazywaliśmy im też pewne wyzwania, które ich czekają dlatego, że edukacja biznesu to jest ogromna część misji ZPPM i tą misją obejmujemy nie tylko podmioty zrzeszone w naszym związku, ale również cały lokalny biznes – dodawała szefowa ZPPM.W trakcie spotkania specjaliści KGHM przedstawili informacje na temat działań firmy związanych m.in. z innowacjami dla ochrony środowiska czy realizowanymi przez firmę programami społecznymi, jak kampania na rzecz rodzicielstwa zastępczego „Miedź Rodzinę”. W sumie beneficjentami wszystkich programów profilaktycznych realizowanych m.in. w szkołach w regionie, jest ponad 25 tys. osób, zarówno uczniów jaki i rodziców oraz nauczycieli.

Ogromnym wsparciem dla samorządów są też podatki płacone przez miedziowego giganta. W 2021 roku było to ponad 500 mln zł. W pierwszym półroczu tego roku tylko z podatku od nieruchomości to już blisko 116 mln zł.

Samorządowe projekty są również realizowane dzięki wsparciu Fundacji KGHM. W 2021 roku na realizację ponad 300 projektów przekazana została kwota ponad 20 mln zł. Pieniądze oprócz organizacji wydarzeń kulturalnych, ochrony zdrowia i wyposażenia szpitali, wsparły lokalne oddziały Ochotniczych Straży Pożarnych czy prace remontowe kościołów i innych zabytków w regionie.

– Nasza branża potrzebuje specjalistów i często są to zawody bardzo specyficzne, uwzględniające potrzeby oddziałów, które jako jedyne w Polsce produkują i przerabiają miedź. Dotychczasowa współpraca ze szkołami zawodowymi oraz średnimi przynosi świetne efekty i teraz chcemy ten sam model przełożyć na wyższy poziom edukacji – powiedziała Arleta Chorąży, dyrektor departamentu efektywności zawodowej pracowników KGHM.

W Zagłębiu Miedziowym w sumie funkcjonuje 8 zespołów szkół z klasami pod patronatem KGHM. W programie promującym kompetencje zawodowe, tylko w tym roku szkolnym uczestniczy ponad 1600 uczniów.

Teraz podobnym porozumieniem objęto polkowicką uczelnię. Zakłada się jej współpracę z firmą w dopasowaniu profilu kształcenia teoretycznego i praktycznego studentów kierunku górnictwo i geologia do rzeczywistych wymagań rynku. KGHM jest największym pracodawcą na Dolnym Śląsku i jednym z największych w kraju.

Porozumienie podpisane pomiędzy miedziową spółką, a Uczelnią im. Jana Wyżykowskiego w Polkowicach budować będzie m.in. działania w zakresie prowadzenia studiów dualnych i długoletnią współpracę pomiędzy stronami. Studia dualne to popularny sposób kształcenia specjalistów w krajach zachodnioeuropejskich. Połączenie zajęć teoretycznych z praktyką to doskonały sposób na rozwijanie tych kompetencji, które są kluczowe z punktu widzenia pracodawcy. To również sposób na to, aby absolwenci tych kierunków byli gotowi do wejścia na rynek pracy od razu po zakończeniu edukacji.

– Problemem pracodawców w zatrudnieniu absolwentów szkół wyższych jest długi okres ich adaptacji do wykonywania pracy w organizacji. Studia dualne są doskonałym sposobem na to, aby poprzez projektowanie programów studiów w oparciu o rzeczywiste zagadnienia technologiczne skrócić ten czas maksymalnie. Współpracujemy z Uczelnią im. Wyżykowskiego od lat – nasi pracownicy są tam wykładowcami, wielu naszych pracowników jest już studentami tej uczelni – dodaje Arleta Chorąży.

Porozumienie pomiędzy KGHM, a uczelnią noszącą imię odkrywcy Polskiej Miedzi przewiduje także m.in. wspólne organizowanie kursów szkoleniowych i studiów podyplomowych, seminariów i konferencji, wymianę doświadczeń i promocji wspólnych osiągnięć, współpracę przy realizacji prac dyplomowych i naukowych pracowników KGHM.

Uczelnia Jana Wyżykowskiego w Polkowicach jest liderem projektu DIMBI, czyli Developing the Innovate Methodology of Teaching Business Informatics – Opracowanie innowacyjnej metodologii nauczania Business Informatics. Projekt ten finansowany jest w ramach programu Erasmus+.

Uczelnia Jana Wyżykowskiego w Polkowicach, posiadająca filię w Lubinie pozyskała ponad 111 tys. euro na projekt dotyczący współpracy na rzecz innowacji i wymiany dobrych praktyk.

– Projekt kończy się i chcielibyśmy pochwalić się jego efektami. Udało nam się w ramach projektu osiągnąć szereg przedsięwzięć. Po raz pierwszy w Europie uczelnie partnerskie zebrały się po to, aby móc zastanowić się nad treściami dydaktycznymi, metodologią kształcenia dotyczącą Business Informatics. Liderem projektu jest nasza uczelnia oraz trzy instytucje partnerskie: Uniwersytet we Wrocławiu, Uniwersytet Ekonomiczny w Warnie z Bułgarii i firma badawczo rozwojowa Paragon Europe z Malty. Celem projektu była poprawa jakości kształcenia w zakresie modernizacji programu kształcenia Business Informatics. Naszym założeniem jest przygotowanie takich rezultatów w postaci konkretnych produktów, jak metodologia i program kształcenia, jak i podręczniki, by z tych podręczników i specjalnego portalu edukacyjno – informacyjnego mogły korzystać inne uniwersytety w kraju i Europie. Zakładamy, że dwa przedmioty udało nam się przygotować. Ofertę w zakresie Business Inteligent oraz Data Warehouse. To był proces poprzedzony wieloma działaniami w zakresie prac badawczych  – mówi kanclerz dr Dariusz Zając Uczelni Jana Wyżykowskiego w Polkowicach.

Togi, birety, sztandary, zaproszeni goście, hymn Polski – w takim wzniosłym klimacie wręczono części studentów dyplomy inżynierskie. Nagrodami rzeczowymi wyróżniono tych, którzy zdobyli najwyższe wyniki. W uroczystości wzięli udział zaproszeni goście z gminy, starostwa i zakładów pracy, w których wielu studentów na co dzień pracowało ucząc się jednocześnie.

– Bardzo dziękuję wszystkim dzisiejszym inżynierom za to, że wybrali naszą uczelnię i wytrwali w niej. W tym roku powinniśmy mieś 141 absolwentów inżynierów. 88 zdało egzaminy. Pozostała grupa uznała, że uczyni to nieco później. Uczą się wolniej a dokładniej – żartował w trakcie swojego wystąpienia dr Tadeusz Kierzyk, dziekana na Wydziale Nauk Społecznych.- Bardzo się cieszę i wszystkim gratuluję i zawsze przy tej okazji  życzę, by dyplom miał swoje przełożenie na materialną stronę życia – dodawał dziekan.

 – Był to czas bardzo wytężonej pracy, a szczególnie dla tych studentów, którzy pracowali, mając rodziny i muszą o te rodziny dbać. Myślę, że ten wysiłek się opłaca. Państwo rozpędzaliście się jak koło zamachowe i mam nadzieję, że to rozpędzone koło trudno dziś będzie powstrzymać. Macie państwo dyplomy, które na rynku bardzo się liczą. Specjaliści z tych kierunków są bardzo poszukiwani. Trzeba to wykorzystać. Myślę, że Uczelnia państwa do tego przygotowała i zrobiła to dobrze – dodawał Dziekan Wydziału Nauk Technicznych. prof. nadzw. dr hab. inż. Stanisław Piesiak.