Od 5 października w Centrum Działań Twórczych w Lubinie trwa projekt „Łemkowie w centrum 2026”. To kilka tygodni spotkań z kulturą łemkowską, które pokażą, że to dziedzictwo wcale nie jest odległe ani zamknięte w muzealnych gablotach. Jest żywe, blisko nas, i warto poznać ludzi, którzy je tworzą.
Zacznie się od sztuki. Joanna Fuczko, artystka pochodząca z Lubina, w swojej wystawie „eLEMentarz” opowiada o tym, jak młode pokolenie szuka swoich korzeni w języku, który zna fragmentarycznie – bardziej z pamięci i emocji, niż z codziennego użycia. Jej cyfrowe kolaże, zbudowane wokół pojedynczych łemkowskich słów, to opowieść, w którą można wejść, dotknąć jej i posłuchać, bo przy pracach znajdziecie kody QR z nagraniami wymowy. Na wernisażu, 23 października, spotkacie samą artystkę, która opowie o swoich inspiracjach, korzeniach i pracach. Podczas wydarzenia wystąpi Daria Kuziak – kompozytorka, której opera „Hołos” grana była w ubiegłym sezonie we Wrocławiu, Krakowie i Warszawie.
Dla tych, którzy szukają czegoś bardziej kontemplacyjnego, organizatorzy przygotowali jubileuszową, 20. edycję Warsztatów Tradycyjnego Pisania Ikon. To sześć wieczorów skupienia i cierpliwości, podczas których – krok po kroku, pod okiem ks. Pawła Zabrockiego – uczestnicy stworzą własną ikonę. To rzadka okazja, żeby dotknąć żywej tradycji, która towarzyszy kulturze cerkiewnej od wieków.
Muzyka pojawi się w projekcie dwukrotnie – i za każdym razem w zupełnie innej odsłonie. 24 października usłyszymy Męski Zespół Muzyki Cerkiewnej „Katapetasma”, który zaśpiewa bizantyjskie i staroruskie pieśni liturgiczne w przestrzeni lubińskiej cerkwi Parafii Prawosławnej Świętej Trójcy – miejscu, dla którego ta muzyka została stworzona. Kilka dni później, 6 listopada na scenie CDT, zabrzmią trzy kobiece głosy zespołu S.H.A. – pieśni tradycyjne i autorskie, śpiewane po polsku, ukraińsku, łemkowsku i jeszcze kilku innych językach regionu, w których pobrzmiewa wspólna, choć skomplikowana historia Europy Środkowo-Wschodniej.
A między sztuką a muzyką – spotkanie, które naprawdę warto przeżyć osobiście. Mieczysław Boczniewicz, świadek Akcji „Wisła”, opowie o swoich doświadczeniach związanych z tym dramatycznym rozdziałem historii regionu. To nie będzie wykład ani lekcja historii z podręcznika, CDT zaprasza na rozmowę z człowiekiem, dla którego te wydarzenia są częścią rodzinnej pamięci.
Każde z tych wydarzeń pokazuje inną twarz łemkowskiego dziedzictwa – czasem poważną i refleksyjną, czasem pełną muzyki i emocji, zawsze autentyczną. Nie trzeba mieć łemkowskich korzeni, żeby wziąć w nich udział – wystarczy ciekawość i chęć poznania czegoś, co jest częścią historii naszego regionu, choć niekoniecznie na co dzień o tym myślimy.
Pełny harmonogram, informacje o zapisach i wejściówkach oraz szczegóły dotyczące dostępności znajdziecie na stronie http://www.cdt.lubin.pl/lemkowie-w-centrum-2026
Organizatorzy to Centrum Działań Twórczych w Lubinie, Powiat Lubiński, Parafia Prawosławna Świętej Trójcy w Lubinie, Fundacja Kulturolubni) zapraszają do wspólnego odkrywania dziedzictwa, które jest bliżej nas, niż mogłoby się wydawać.
Dofinansowano ze środków Muzeum Historii Polski w Warszawie w ramach programu „Patriotyzm Jutra”.
Kalendarz Wydarzeń:
Wystawa „eLEMentarz” Joanny Fuczko
5 października – 15 listopada, Galeria CDT
Projekt otworzy wystawa prac Joanny Fuczko, artystki pochodzącej z Lubina, która w technice cyfrowego kolażu interpretuje słowa języka łemkowskiego, łącząc dziedzictwo kulturowe ze współczesnym językiem ilustracji. Wstęp wolny, bez zapisów. Dla grup zorganizowanych możliwe jest oprowadzanie po wystawie – po wcześniejszym zgłoszeniu (tel. 767 508 108, promocja@cdt.lubin.pl).
Wernisaż wystawy „eLEMentarz”
23 października, godz. 18:00, Galeria CDT
Uroczyste otwarcie wystawy w towarzystwie artystki, z oprawą muzyczną Darii Kuziak – skrzypaczki i kompozytorki, autorki łemkowskiej opery „Hołos”. Po otwarciu odbędzie się oprowadzanie autorskie po wystawie. Wstęp wolny, bez zapisów.
20. edycja Warsztatów Tradycyjnego Pisania Ikon
19–24 października, pracownie CDT
Sześć wieczorów poświęconych tradycyjnej technice ikonopisania pod okiem ks. Pawła Zabrockiego. Warsztaty są bezpłatne, skierowane do osób dorosłych, a liczba miejsc jest ograniczona – obowiązują zapisy.
Koncert muzyki cerkiewnej „Katapetasma”
24 października, godz. 18:00, Cerkiew Świętej Trójcy, ul. 1 Maja 13A
Męski Zespół Muzyki Cerkiewnej „Katapetasma” zaprezentuje liturgiczne śpiewy bizantyjskie i polifonię cerkiewną w przestrzeni lubińskiej cerkwi. Wstęp wolny, bez zapisów.
Akcja „Wisła” – spotkanie ze świadkiem historii
4 listopada, godz. 17:00, Sala Widowiskowa CDT
Mieczysław Boczniewicz opowie o swoich osobistych doświadczeniach związanych z Akcją „Wisła” w rozmowie prowadzonej przez Daniela Horoszczaka. Na to wydarzenie obowiązują bezpłatne wejściówki – do odbioru w CDT.
Koncert zespołu „S.H.A.”
6 listopada, godz. 19:00, Sala Widowiskowa CDT
Susanna Jara, Hanka Wójciak i Agata Siemaszko połączą swoje głosy w wielogłosowych pieśniach tradycyjnych i autorskich, wykonywanych m.in. po polsku, ukraińsku i łemkowsku. Na to wydarzenie również obowiązują bezpłatne wejściówki – do odbioru w CDT.
