– Do okresów 36 miesięcy kalendarzowych ulgi i 60 miesięcy kalendarzowych prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej wlicza się jako pełny miesiąc każdy miesiąc kalendarzowy, w którym ktoś korzystał z ulgi lub prowadził pozarolniczą działalność gospodarczą przez co najmniej jeden dzień – mówi Iwona Kowalska-Matis regionalna rzeczniczka prasowa ZUS na Dolnym Śląsku.

Rzeczniczka dodaje, że od stycznia 2026 przedsiębiorca może skorzystać z 36 miesięcy ulgi „mały ZUS plus” na nowych zasadach tych, które obowiązują od 2026, niezależnie od tego, czy wykorzystał ją przed 2026 rokiem, czy obecnie z niej korzysta, czy też nigdy z niej nie korzystał.
Pozostałe warunki, na podstawie których przedsiębiorcy mają prawo do ulgi „mały ZUS plus” się nie zmieniły.

W przypadku, jeśli ktoś nie wykorzystał pełnego limitu 36 miesięcy ulgi „mały ZUS plus” do grudnia 2025 i korzystał z ulgi do końca grudnia 2025 oraz ma prawo korzystać z niej od stycznia 2026 nie będzie musiał wyrejestrowywać się z ubezpieczeń z kodem tytułu ubezpieczenia 05 90 XX albo 05 92 XX i ponownie zgłaszać do ubezpieczeń z tym kodem w 2026 r. W 2026 powinien złożyć tylko dokumenty rozliczeniowe z kodem tytułu ubezpieczenia 05 90 XX albo 05 92 XX oraz dokument ZUS DRA cz. II albo ZUS RCA cz. II.

Pierwszy okres 60-miesięcznego prowadzenia działalności gospodarczej zacznie się od tego miesiąca, w którym po grudniu 2025 przedsiębiorca rozpocznie działalność gospodarczą z tą ulgą. Kolejne okresy 60 miesięcy, w czasie których będzie mógł korzystać z 36-miesięcznej ulgi, zaczną się od pierwszego miesiąca, w którym zacznie prowadzić lub będzie kontynuować działalność po upływie poprzedniego okresu 60 miesięcznego.

– Jeżeli ktoś nie wykorzysta wszystkich 36 miesięcy ulgi w okresie 60 miesięcy prowadzonej działalności gospodarczej, to pozostałych miesięcy nie może wykorzystać w kolejnym 60-miesięcznym okresie. Limit ulgi „mały ZUS plus” przysługuje przez maksymalnie 36 miesięcy w 60-miesięcznych okresach – tłumaczy Kowalska-Matis.

Według rzeczniczki, jeżeli ktoś wykorzysta 36 miesięcy ulgi „mały ZUS plus” przed upływem 60 miesięcy prowadzenia działalności gospodarczej, to do końca 60-miesięcznego okresu nie będzie miał prawa do ulgi. Będzie mógł nabyć do niej prawo dopiero w kolejnym okresie 60 miesięcy.

Jeśli w 2023 ktoś prowadził działalność gospodarczą oraz korzystał z ulgi „mały ZUS plus” i w konsekwencji ma prawo do dodatkowych 12 miesięcy ulgi, a do końca 2025 nie skorzystał z tego prawa albo wykorzystał mniej niż 12 dodatkowych miesięcy, to może wykorzystać te miesiące po 2025. Przy czym, przy ustalaniu liczby dodatkowych miesięcy ulgi powinien uwzględnić również miesiące wykorzystane przed 2026.

Jeżeli przedsiębiorca prowadzi pozarolniczą działalność gospodarczą i korzysta z ulgi „mały ZUS plus”, może w każdej chwili z niej zrezygnować. Może więc także, mimo spełniania warunków, w ogóle z niej nie skorzystać. Swoją decyzję na temat ulgi przekazuje do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na formularzu ZUS ZUA albo ZUS ZZA z kodem tytułu ubezpieczenia, który rozpoczyna się cyframi 05 90 albo 05 92 w ustawowym terminie.
Obowiązującym terminem na przekazanie dokumentów zgłoszeniowych jest okres do 31 stycznia danego roku bądź okres 7 dni od momentu rozpoczęcia lub wznowienia działalności po 24 stycznia albo w innym miesiącu. W przypadku, gdy ktoś nie przekaże takiego zgłoszenia we wskazanym okresie albo przekaże je z innym kodem tytułu ubezpieczenia właściwym dla osób prowadzących działalność gospodarczą, Zakład uzna, że zrezygnował z ulgi „mały ZUS plus”.

Rozliczenia podatkowe za 2018 rok tym razem mają być jeszcze mnie skomplikowane. Wielu podatników na pewno zdecyduje się, by skorzystać z e-PITów, które przygotuje system.
Urzędy Skarbowe mają obowiązek do końca stycznia wgrać do systemu informacje od płatników przekazujących dokumenty w wersji elektronicznej. System zaś wygeneruje zeznania roczne po 15 lutego 2019.

– Wówczas podatnik wejdzie na stronę www.podatki.gov.pl tam się zarejestruje, podając numer PESEL, przychód za 2017 albo przychód, który ma na swoim PIT za 2018. Tam albo zaakceptuje to zeznanie roczne, albo dopisze dodatkowe ulgi, które nie są wymienione i wówczas może to zatwierdzić. Ma też prawo odrzucić to zeznanie i samodzielnie wypełnić całe zeznanie, które złoży w Urzędzie Skarbowym albo tradycyjnie, albo z innych systemów elektronicznych – wyjaśnia Kazimierz Barda kierownik działu obsługi bezpośredniej Urząd Skarbowy w Lubinie.

– To jest na pewno plus, bo będzie mniej kolejek, można wszystko załatwić za pomocą komputera. Dane są już wygenerowane a zatem to tylko kwestia uzupełnienia. Dla tych, podatników, którym wystawiony zostanie PIT – 11, a nie mają zamiaru nic zmieniać zeznanie jest już gotowe bez ich udziału – dodaje Dorota Fedczyszyn naczelnik urzędu Skarbowego w Lubinie.

– Bardzo pozytywną zmianą w związku z tym wprowadzeniem elektronicznego składania zeznań rocznych, jest to, że zeznania, które zostaną wygenerowane przez system będą zawierały wstępne informacje, które zostały pobrane z zeznań za 2017. Jest to m. in. forma opodatkowania, ulga na dzieci i 1%, czyli jeżeli podatnik odliczył sobie ten 1% za 2017 to za 2018 będzie automatyczne wpisanie tego 1 5, chyba , że podatnik będzie chciał to zmienić to może to zrobić – dodaje Kazimierz Barda.

Pracownicy Urzędu Skarbowego zachęcają do składania zeznań droga elektroniczną, bowiem ich zwrot podatku nastąpi w ciągu 45 dni. Ci, którzy zrobią to tradycyjną formą mogą czekać na zwrot nawet 3 miesiące.

Z nowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne będzie można skorzystać nie wcześniej niż po ustaniu „preferencyjnych składek”. Jeśli ktoś opłacał składki preferencyjne to nie może skorzystać z małego ZUS – u. Co jest logiczne, bo również przy „małej działalności” najniższa podstawa ustalona w stosunku do przychodów z poprzedniego roku nie może być niższa niż 30 proc. minimalnego wynagrodzenia obowiązującego w styczniu danego roku.

Co dla przedsiębiorcy oznacza „mały ZUS”?

Przedsiębiorca, którego przychody za ubiegły rok z działalności gospodarczej, prowadzonej przez cały ten rok, nie przekroczą trzydziestokrotności minimalnego wynagrodzenia (w 2018 r. jest to 63.000,00 zł), będzie mógł opłacać obniżone – proporcjonalnie do przychodu składki na ubezpieczenia społeczne. „Mały ZUS” dotyczy tylko składek na ubezpieczenia społeczne (emerytalne, rentowe, wypadkowe, chorobowe). Nie obejmuje składki zdrowotnej, którą trzeba będzie opłacać w pełnej wysokości. Jeśli w poprzednim roku przedsiębiorca nie prowadził działalności przez cały rok (np. zawiesił ją albo zamknął i ponownie rozpoczął), przy obliczaniu progu przychodu musi zastosować proporcję.
Kto może skorzystać z nowej ulgi?
Z „małego ZUS” może skorzystać osoba, która:
– jest przedsiębiorcą zarejestrowanym w CEIDG (również wspólnikiem spółki cywilnej),
w poprzednim roku kalendarzowym nie miały do niej zastosowania przepisy dotyczące zryczałtowanego podatku dochodowego w formie karty podatkowej i nie korzystała ze zwolnienia sprzedaży od podatku od towarów i usług,
– przychody, które osiągnęła z działalności gospodarczej za ubiegły rok kalendarzowy, nie przekroczą progu uprawniającego do korzystania z ulgi,
– nie spełnia warunków do płacenia preferencyjnych składek na ubezpieczenia społeczne (od podstawy wynoszącej 30 proc. minimalnego wynagrodzenia),
– prowadziła działalność gospodarczą przez co najmniej 60 dni w poprzednim roku kalendarzowym,
– nie wykorzystała 36-miesięcznego limitu (w ciągu 60 miesięcy prowadzenia działalności gospodarczej) korzystania z „małego ZUS”,
– nie wykonuje działalności gospodarczej na rzecz byłego pracodawcy, dla którego przed dniem jej rozpoczęcia wykonywała (w ramach stosunku pracy lub spółdzielczego stosunku pracy) w bieżącym lub w poprzednim roku kalendarzowym czynności wchodzące w zakres działalności.

Ważne! Z „małego ZUS” nie może skorzystać przedsiębiorca, który w poprzednim roku prowadził także inną pozarolniczą działalność jako:
• twórca, artysta,
• osoba wykonująca wolny zawód,
• wspólnik spółki jawnej, komandytowej, partnerskiej albo jednoosobowej spółki z o.o.,
• osoba prowadząca publiczną lub niepubliczną szkołę, inną formę wychowania przedszkolnego, placówkę lub ich zespół.

Z „małego ZUS” będzie można korzystać przez 36 miesięcy kalendarzowych w ciągu 60 miesięcy kalendarzowych prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Osoba, która spełnia warunki ustawowe i chce opłacać składki na nowych zasadach zobowiązana jest złożyć w terminie 7 dni dokumenty ZUS ZUA/ZUS ZZA z odpowiednimi kodami tytułu ubezpieczenia. Przedsiębiorca będzie mógł zrezygnować z tego uprawnienia w każdym czasie, a więc także od dnia nabycia do niego prawa. Rezygnacja będzie nieodwołalna. Tym samym do końca roku kalendarzowego przedsiębiorca będzie zobowiązany ustalać podstawę wymiaru składek zgodnie z art. 18 ust. 8 ustawy
o sus (czyli od kwoty nie niższej niż 60 proc. prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego ustalonej na dany rok).

Za rezygnację z uprawnienia należy także uważać:
– niedokonanie przez osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą zgłoszenia z właściwym kodem tytułu ubezpieczenia od dnia zaistnienia zmiany, w terminie 7 dni zgodnie z art 36 ust. 13 i 14 ustawy o sus, niezależnie czy podlega ubezpieczeniom społecznym i ubezpieczeniu zdrowotnemu czy tylko ubezpieczeniu zdrowotnemu.

Dniem zaistnienia zmiany jest odpowiednio:
– pierwszy stycznia danego roku kalendarzowego,
– pierwszy dzień rozpoczęcia lub wznowienia działalności w danym roku kalendarzowym,
– pierwszy dzień spełniania warunków do ustalania podstawy wymiaru składek zgodnie
z art. 18c ust. 1-3 ustawy o sus (np. pierwszy dzień zaprzestania wykonywania działalności na rzecz byłego pracodawcy, czy też pierwszy dzień zaprzestania korzystania z „preferencyjnych składek”).

Nie jest możliwy „powrót” do korzystania z „małego ZUS” przez osobę, która korzystała z tej ulgi, a następnie złożyła dokumenty z innym niż przewidziany dla „małego ZUS” kodem tytułu ubezpieczenia zaczynającym się od 05.

Przedsiębiorca, który dopiero rozpoczął działalność, nie będzie mógł od razu skorzystać z „małego ZUS”, ponieważ warunkiem płacenia niższych składek jest prowadzenie działalności gospodarczej przynajmniej przez 60 dni w poprzednim roku. Po rozpoczęciu działalności może jednak skorzystać z innych ulg – ulgi na start i/lub preferencyjnych składek ZUS. Korzystanie z nich wiąże się z mniejszą liczbą formalności.

inf. Iwona Kowalska – Matis, regionalny rzecznik prasowy ZUS, województwo dolnośląskie