Kontrolę kompleksową gospodarki finansowej Gminy Ścinawa zakończyła Regionalna Izba Obrachunkowa. To instytucja czuwająca nad prawidłowym wydawaniem naszych pieniędzy oraz przestrzeganiem przepisów prawa, a w szczególności ustawy o finansach publicznych i ustawy o rachunkowości. Z protokołu pokontrolnego wynika, że inspektorzy stwierdzili nieprawidłowości związane z wydawaniem gminnych pieniędzy.

Gdzie jest sekretarz?

Nieprawidłowości w wyniku kompleksowej kontroli gospodarki finansowej Gminy Ścinawa dotyczą m.in. kwestii organizacyjnych (brak obsadzonego stanowiska sekretarza od 26 sierpnia 2016 do dnia zakończenia kontroli czyli 9 marca 2020 r.). Zgodnie z przepisami w terminie trzech miesięcy od zwolnienia stanowiska przeprowadza się nowy konkurs. Sekretarzem gminy był do sierpnia 2016 roku Dariusz Stasiak.

Kiedy zmienił stanowisko w urzędzie, zorganizowano konkurs, choć po terminie ustawowym. Niestety nie wyłoniono kandydata. Z dokumentów RIO wynika, że wewnętrzna rekrutacja w urzędzie też nie wyłoniła kandydata. Można zastanawiać się dlaczego wciąż nie ma sekretarza, skoro jest to dobrze płatne wysokie stanowisko kierownicze.

Za oświetlenie ulic nie płacimy, ale …płacimy

Od 2016 roku Ścinawa nie ma umowy z Tauron Dystrybucja w kwestii oświetlenia ulicznego. Wcześniejsza umowa wygasła z końcem 2015 roku. Burmistrz nie podpisał nowej, bo uznał, że energetyczna firma żąda zbyt dużo. Tauron nadal jednak wystawiał faktury. Co ciekawe gmina ich nie księgowała tylko odsyłała do wystawcy. Kolejna ciekawostka to samodzielne wyliczenie przez gminę kwoty należnej dla energetycznego operatora. W rezultacie „coś tam” Tauronowi zapłacono. Wyłapali to inspektorzy RIO, którzy stwierdzili, że płatności dokonano na polecenie pracownika Referatu Inwestycji i Rozwoju, oraz że taki sposób prowadzenia wydatków i ksiąg rachunkowych (pieniądze wydano, a nie ma na to dokumentu księgowego) jest nieprawidłowy co narusza zapisy ustawy o rachunkowości i rzuca cień na rzetelność prowadzonych w urzędzie ksiąg finansowych. Z dokumentu RIO wynika jasno, że gmina w ciągi dwóch lat bezpodstawnie wydała prawie 22,2 tys. zł. To jednak nie wszystko, bo inspektorzy wykazali, że w bilansie urzędu sporządzonym na dzień 31 grudnia 2018 zostały zawyżone należności z tytułu dostaw towarów i usług oraz zawyżono wynik finansowy co skutkowało zaniżeniem kosztów o 364467,50 zł. 

RIO przypomniało burmistrzowi Kosztyle, że księgi rachunkowe powinny być prowadzone zgodnie z przepisami prawa czyli rzetelnie, bezbłędnie, sprawdzalnie i bieżąco.

Dlaczego oni tyle zarabiają?

Najciekawszym punktem protokołu pokontrolnego RIO są wynagrodzenia w Urzędzie Miasta i Gminy Ścinawa. Widać, że burmistrz dba, aby wybrani urzędnicy mieli jak najwyższe zarobki. W latach 2018-2019 burmistrz przyznawał dodatki specjalne dla Skarbnika bez wskazania dodatkowych zadań i zwiększonych obowiązków. Tak samo było w przypadku inspektora ds. modernizacji i utrzymania dróg. W ocenie RIO jest to niezgodne z przepisami ustawy o pracownikach samorządowych, które stanowią, że z tytułu okresowego zwiększenia obowiązków służbowych lub powierzenia dodatkowych zadań może zostać przyznany dodatek specjalny. Tutaj w ocenie RIO nie było takiej sytuacji i wytknięto to w kontroli, a najprościej rzecz ujmując dodatek okazał się stałym „bonusem” do wynagrodzenia.

Warto dodać, że w przekazanym burmistrzowi dokumencie, RIO wytyka również dodatki przyznane Skarbnikowi, Kierownikowi Referatu Inwestycji i Rozwoju, Dyrektorowi Departamentu Rozwoju, Kierownikowi Referatu Funduszy Pozabudżetowych i Inicjatyw Obywatelskich, zastępcy Kierownika Referatu Inwestycji i Rozwoju. Inspektorzy wskazują, że dodatki były przyznane przez burmistrza z tytułu pełnienia określonej funkcji w powołanych przez Burmistrza Jednostkach Realizujących Projekt (JRP) dla zadania pn. „Rewitalizacja Ścinawy poprzez rozwój terenów zieleni miejskiej” i „Rozbudowa i modernizacja oczyszczalni ścieków oraz systemu wodno-kanalizacyjnego na terenie aglomeracji Ścinawa”. W okresie od 1 stycznia 2018 r. do 31 grudnia 2019 r., kwota wypłaconych dodatków specjalnych dla wymienionych pracowników, zdaniem RIO została zawyżona o 230.668,12 zł brutto. Ponownie RIO wskazuje że księgi powinny być rzetelnie prowadzone natomiast stwierdzone nieprawidłowości w zakresie przyznawania dodatków specjalnych „świadczą o niezachowaniu w kontrolowanej jednostce (…) skutecznej i efektywnej kontroli zarządczej, (…). W raporcie jasno wskazano, że zapewnienie m.in. zgodności działalności z przepisami prawa oraz procedurami wewnętrznymi; skuteczności i efektywności działania i zarządzania ryzykiem,(…) należy do obowiązków burmistrza Kosztyły.

Zadłużenie Ścinawy…

Inspektorzy RIO wskazują, że w zakresie długu publicznego, Gmina Ścinawa nie wystąpiła i nie uzyskała opinii Regionalnej Izby Obrachunkowej we Wrocławiu o możliwości spłaty pożyczki inwestycyjnej przedsięwzięcia pn. „Rozbudowa i modernizacja oczyszczalni ścieków oraz systemu wodno-kanalizacyjnego na terenie aglomeracji Ścinawa”. Z umowy wynikało, że gminie udzielono pożyczki do kwoty 19.000.000 zł, ale burmistrz nie uzyskał opinii dotyczącej możliwości spłaty zobowiązania.

RIO stwierdza wprost, że jest to naruszenie ustawy o finansach publicznych i odpowiadają za to burmistrz, skarbnik oraz pracownicy merytoryczni Urzędu Miasta i Gminy w Ścinawie.

Dodajmy, że to nie pierwszy raz, kiedy kontrola RIO kwestionuje wypłaty dodatków specjalnych w urzędzie powiązanym z Bezpartyjnymi Samorządowcami. Podobna sytuacja miała miejsce dwa lata temu w Lubinie w Starostwie Powiatowym. Tam sowite dodatki przyznawał starosta Adam Myrda. Też wychwyciła i zakwestionowała to kontrola RIO.

Pełna treść wystąpienia pokontrolnego.

[gview file=”https://lubinextra.pl/wp-content/uploads/2020/05/233K004K20.pdf”]

Na ostatniej sesji Rady Powiatu radni musieli poprawiać uchwały finansowe dotyczące budżetu powiatu. Czy zostały zostały źle przygotowane przez Zarząd Powiatu, kierowany przez Adama Myrdę, czy przypadkiem popełniono pomyłkę, czy może był to celowy błąd, który wyłapał nadzór finansowy RIO. Pytania dają do myślenia, gdyż przedstawiciel powiatu nie potrafił wyjaśnić nieścisłości – wynika z dokumentów upublicznionych przez RIO. Regionalna Izba Obrachunkowa zakwestionowała (unieważniła) Wieloletnią Prognozę Finansową Powiatu do roku 2039, a także uchwałę budżetową na ten rok. Prognoza została przez organ nadzoru unieważniona z uwagi na nieprawidłowości. RIO wydała także negatywną opinię dotyczącą sfinansowania deficytu budżetu powiatu lubińskiego.Sposób przygotowania uchwał przez zarząd powiatu trudno nazywać kreatywną księgowością, jednak taki sposób ich przygotowania tuszował kwestie związane z trudną sytuacją zadłużonego powiatu. Kiedy dołożymy do tego brak wyjaśnień od przedstawiciela powiatu, który miał wyjaśnić nieścisłości w planach finansowych, cała sytuacja daje do myślenia i zadania pytania, czy w powiecie rządzonym przez Lubin 2006 zaczęto stosować kreatywną księgowość…

Dodajmy, że w wyniku decyzji nadzoru, zarząd powiatu musiał skorygować plan dalszego zadłużania i zmniejszyć go z 10 mln zł. do 6 mln zł – więcej przy obecnej prognozie powiatowych finansów już nie da się. To pokazuje trudną sytuacje finansową powiatowego samorządu, gdzie przy niemal 140 milionowym budżecie brak zaledwie 4 mln zł zaczyna być poważnym kłopotem.RIO wskazało, że budżet powiatu został uchwalony z istotnym naruszeniem przepisów regulujących kształtowanie samorządowych finansów, a budżet przygotowywany jest przez zarząd powiatu. RIO wprost stwierdziła, że wprowadzona do budżetu Powiatu na 2019 rok kwota przychodów z tytułu wolnych środków stanowi nierealne źródło finansowania deficytu i rozchodów. Kwota wolnych środków  w dokumentach została zawyżona o ponad milion dwieście tysięcy złotych mimo tego, że na rachunku powiatu nie było tych pieniędzy, czy jest to poświadczenie nieprawdy w dokumentach powinny rozstrzygnąć odpowiednie organy…

Kolejnym dokumentem nad którym pochyliło się kolegium RIO była wieloletnia prognoza finansowa na lata 2019-2039. Zarząd powiatu wskazał w dokumentach głosowanych przez radę powiatu, że w przyszłym roku nastąpi obniżenie wydatków bieżących o bagatela niemal 8,5 mln zł. Warto dodać, że obecny w RIO przedstawiciel powiatu nie potrafił wyjaśnić faktu tej kreatywności w planowaniu obniżenia kosztów. Prognozowanie obniżenia kosztów powiatu o tak dużą kwotę daje do myślenia, bo to tak jakby przez cały rok nie płacić pensji (przyjmując, że każda z nich zarabia 53 tys. zł brutto rocznie) np. 150 osobom zatrudnionym w Starostwie Powiatowym, zamknąć urząd i udawać, że wszystko jest w jak najlepszym porządku. Z Wieloletniej Prognozy Finansowej zdaniem RIO wynika, jeszcze jedno. Obrazowo można to ująć w prosty sposób, że niewielkie zmiany w budżecie np. zmniejszenie jakiejś subwencji, mogą spowodować brak możliwości zrealizowania zapisów prognozy finansowej. Kiedy do tego dodamy wpisanie do budżetu pieniędzy, których powiat nie ma, okazuje się, że sytuacja finansowa Powiatu przedstawiona w dokumentach budżetowych jest najdelikatniej ujmując niezgodna ze stanem faktycznym.

Budżet powiatu lubińskiego na 2019 rok wynosi 138 mln zł. w tym kredyty na łączną sumę ponad 42 mln zł, a w tym roku ma dojść kolejny kredyt na 10 mln zł, (po interwencji RIO zostało 6 mln zł). Dodajmy że same odsetki od zaciągniętych zobowiązań to ponad milion złotych rocznie.

Do tematu powrócimy.

Pierwotnie kontrola RIO miała trwać do końca ubiegłego roku, ale dwa miesiące okazały się czasem niewystarczającym. – Kontrola została przedłużona i poszerzona o zagadnienia, które były wcześniej nam sygnalizowane – mówi Stanisława Olejnik, naczelnik wydziału kontroli Regionalnej Izby Obrachunkowej we Wrocławiu w wypowiedzi dla portalu naszlubin.pl
Sprawdzanie pracy urzędników jest kompleksowe, choć kontrolujący przyznają, że wszystkiego sprawdzić się nie da. Wybór jest zatem losowy. Wiadomo jednak, że kontrolą objęto więcej spraw niż pierwotnie planowała RIO.