W 2024 roku ZUS wypłacał, co miesiąc renty socjalne dla 297 tys. osób w całej Polsce. Średnia wysokość renty socjalnej to: 1 764,33 zł. W 2024 roku 18,3 tys. Dolnoślązaków dostawało rentę socjalną z ZUS. Oddział w Legnicy wypłacał, co miesiąc 5,6 tys. rent, których średnia wysokość to 1 735,19 zł.

– Renta socjalna jest finansowana z budżetu państwa, a nie z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Przyznawana jest na wniosek, po spełnieniu określonych warunków. Świadczenie to podlega waloryzacji, która odbywa się 1 marca każdego roku. Po podwyżce kwota świadczenia wynosi obecnie 1878,91 zł brutto – informuje Iwona Kowalska-Matis, regionalna rzeczniczka prasowa ZUS
w województwie dolnośląskim.

Rentę socjalną mogą otrzymać osoby pełnoletnie, u których lekarz orzecznik lub komisja lekarska ZUS stwierdziła całkowitą niezdolność do pracy z powodu naruszenia sprawności organizmu, które powstało przed ukończeniem 18. roku życia, w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej − przed ukończeniem 25. roku życia lub w trakcie kształcenia w szkole doktoranckiej, studiów doktoranckich lub aspirantury naukowej. Rzeczniczka wyjaśnia, że za osobę pełnoletnią uznaje się nie tylko tą, która ukończyła 18 lat, ale także kobietę, która zawarła związek małżeński po ukończeniu 16. roku życia.

– Renta może być przyznane na stałe, jeśli całkowita niezdolność do pracy ma charakter trwały lub na czas określony w przypadku, gdy niezdolność do pracy jest okresowa – precyzuje Kowalska-Matis. – Przyznanie oraz pobieranie renty socjalnej nie jest uzależnione od spełnienia warunku przebywania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Renta przysługuje m.in. osobom posiadającym obywatelstwo polskie, które czasowo przebywają za granicą, na przykład w celu nauki lub odwiedzin rodziny – dodaje.

Renta socjalna nie przysługuje osobom, które mają ustalone prawo do emerytury, renty z tytułu niezdolności do pracy, świadczenia przedemerytalnego, zasiłku przedemerytalnego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego lub pobierają świadczenia o charakterze rentowym z instytucji zagranicznych. Ponadto renta socjalna nie będzie przyznawana osobom, które są właścicielami lub posiadaczami nieruchomości rolnej o powierzchni użytków rolnych przekraczającej 5 ha przeliczeniowych. Renta socjalna nie przysługuje również w okresie tymczasowego aresztowania lub odbywania kary pozbawienia wolności.

– Jeżeli wnioskodawca ubiega się o rentę socjalną i jednocześnie ma prawo do renty rodzinnej, której wysokość nie przekracza 300 proc. kwoty najniższej renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy (aktualnie 5636,73 zł brutto), przysługuje mu prawo do obu tych świadczeń – wyjaśnia Iwona Kowalska-Matis.

Rzeczniczka precyzuje, że w przypadku, gdy łączna kwota obu świadczeń przekroczy 5636,73 zł brutto, ZUS obniży rentę socjalną. Należy jednak pamiętać, że obniżona renta socjalna nie może być niższa niż 10 proc. najniższej renty z tytułu niezdolności do pracy. Jeśli natomiast kwota renty rodzinnej przekroczy 300 proc. najniższej renty z tytułu niezdolności do pracy, renta socjalna nie będzie przysługiwać.

Osobom, które dostają rentę socjalną i posiadają orzeczenie o całkowitej niezdolności do pracy oraz do samodzielnej egzystencji przysługuje dodatek dopełniający w kwocie 2520 zł brutto miesięcznie. Wniosek o dodatek (EDD-SOC) jest dostępny od 1 stycznia tego roku na stronie internetowej zus.pl i w każdej placówce Zakładu. Według rzeczniczki, do ZUS już można składać wnioski. Pierwsze wypłaty dodatku dopełniającego do renty socjalnej będą już w maju. Ten dodatek to efekt wejścia w życie 1 stycznia 2025 roku przepisów, które wprowadziły to nowe świadczenie. Wniosek o ten dodatek (EDD-SOC) jest dostępny na stronie internetowej zus.pl i w każdej placówce ZUS.

– Dodatek dopełniający ZUS wypłaci razem z rentą socjalną, w terminach płatności tej renty. Pierwsze wypłaty zaplanowane są na maj 2025 roku – mówi Iwona Kowalska-Matis regionalny rzecznik prasowy ZUS na Dolnym Śląsku. – W przypadku osób, które w dniu wejścia w życie ustawy zmieniającej, czyli 1 stycznia 2025 r., miały orzeczoną niezdolność do samodzielnej egzystencji ZUS przyzna ten dodatek z urzędu, bez konieczności składania wniosku. Pozostałe osoby będą zobowiązane do złożenia wniosku – dodaje Kowalska-Matis.

Osoby pobierające rentę socjalną, tak jak pozostali emeryci czy renciści mają możliwość podejmowania pracy zarobkowej, jednak powinny pamiętać o obowiązujących limitach przychodu, które mogą spowodować zmniejszenie lub zawieszenie wypłaty świadczenia. Wysokość osiąganych zarobków jest aktualizowana, co trzy miesiące. Od 1 marca 2025 r. do końca maja 2025 r. granicą bezpiecznego dorabiania jest kwota 5934,10 zł brutto. Zarobki nieprzekraczające tej kwoty miesięcznie nie wpłyną na wysokość renty wypłacanej przez ZUS. Natomiast, aby uniknąć wstrzymania wypłaty świadczenia, dodatkowy miesięczny przychód nie powinien przekraczać 11 020,40 zł brutto.

W 2024 roku dopuszczalna roczna kwota przychodu wyniosła 65 611,40 zł brutto, natomiast graniczna roczna kwota przychodu osiągnęła 121 849,50 zł brutto. Kwoty te odpowiadają 70 proc. i 130 proc. przeciętnych miesięcznych wynagrodzeń z 2024 roku.

Pracownicy ZUS pomogą wypełnić wniosek o rentę wdowią. W trakcie wizyty w placówce zapytają m.in. o: PESEL, datę śmierci współmałżonka, po którym przysługuje renta rodzinna, a także o wspólność małżeńską, czyli o to, czy małżonkowie prowadzili wspólne gospodarstwo domowe. Nie słabnie zainteresowanie tym świadczeniem. – Pomimo, że czas na złożenie wniosku to jeszcze kilka miesięcy, nasze sale obsługi klientów są pełne seniorów. Jeśli komuś się renta wdowia należy to zapewniam, że wniosek złożony dziś po oczekiwaniu w kolejce, czy wniosek złożony chociażby w maju czy czerwcu – bez kolejki będzie tak samo rozpatrzony a wysokość przyznanej renty dokładnie taka sama – informuje Iwona Kowalska-Matis regionalny rzecznik prasowy ZUS w woj. dolnośląskim.

Tylko na Dolnym Śląsku wpłynęło już 27 366 wniosków, w tym w oddziale ZUS w Legnicy 6 533.

Rzeczniczka przypomina, że na stronie internetowej ZUS zamieszczona jest interaktywna ankieta, dzięki której można sprawdzić czy ktoś będzie mógł skorzystać z renty wdowiej. Ankieta poprzez pytania sprawdza krok po kroku, czy klient spełnia wszystkie warunki wymagane do przyznania renty. – Żebyśmy mogli przyznać rentę wdowią, wnioskodawca będzie musiał spełnić łącznie kilka warunków. Jeśli nie spełni, chociaż jednego z nich, nie będzie mógł skorzystać z prawa do łączenia świadczeń. Aby się przekonać, czy je spełnia, powinien odpowiedzieć na siedem pytań zamieszczonych w ankiecie – zachęca Kowalska-Matis.

Przypomnijmy, prawo do wypłaty świadczeń w zbiegu, czyli tzw. „renty wdowiej” przysługuje osobie, która ma prawo, do co najmniej dwóch świadczeń emerytalno-rentowych, w tym renty rodzinnej po zmarłym małżonku. Osoba taka dotychczas mogła pobierać tylko jedno z tych świadczeń wyższe lub wybrane. Od lipca renta wdowia dla uprawnionej osoby to połączenie dwóch świadczeń 15 proc. własnego świadczenia i cała renta rodzinna, którą otrzymuje wdowiec czy wdowa lub odwrotnie 100 proc. swojego świadczenia np. emerytury i 15 proc. przysługującej renty rodzinnej. Co ważne wysokość sumy świadczeń ustalonych w zbiegu, – czyli renty wdowiej – nie może przekroczyć trzykrotności kwoty najniższej emerytury, tj. obecnie do końca lutego 2025 to 3 x 1780,96 zł, czyli łącznie 5342,88 zł.

– Samo bycie wdową czy wdowcem nie wystarczy do uzyskania prawa do renty wdowiej. Renta wdowia będzie przyznawana na wniosek po spełnieniu określonych warunków. Trzeba mieć ukończony powszechny wiek emerytalny, wynoszący 60 lat dla kobiet, 65 lat dla mężczyzn, pozostawać we wspólności małżeńskiej do dnia śmierci małżonka, nabyć prawo do renty rodzinnej po zmarłym małżonku nie wcześniej niż w dniu ukończenia 55 lat (kobieta) i 60 lat (mężczyzna). To oznacza, że wdowa, która nabyła prawo do renty rodzinnej w wieku 40 czy 50 lat nie będzie miała prawa do renty wdowiej. Ze zwiększenia nie skorzystają także osoby, które pozostają obecnie w związku małżeńskim – wyjaśnia Iwona Kowalska-Matis.

Jak podkreśla rzeczniczka: przyznanie „renty wdowiej” będzie możliwe, jeśli wdowa lub wdowiec mają ustalone prawo do renty rodzinnej. W przypadku, gdy do tej pory nie ubiegali się o przyznanie renty rodzinnej, ponieważ świadczenie po współmałżonku byłoby mniej korzystne, powinni złożyć wniosek. Następnie do końca lipca 2025, należy złożyć wniosek o ustalenie zbiegu świadczeń z rentą rodzinną, korzystając z formularza ERWD. Taka kolejność ułatwi i przyspieszy rozpatrzenie wniosku o łączenie wypłaty obu świadczeń w 2025. Podobna sytuacja dotyczy osób pobierających rentę rodzinną, które nigdy nie wnioskowały o przyznanie emerytury. – Trzeba pamiętać, że jeśli klient złoży od razu wniosek o „rentę wdowią”, a nie będzie miał ustalonego prawa, do co najmniej dwóch świadczeń emerytalno-rentowych, w tym renty rodzinnej po zmarłym małżonku, ZUS odmówi przyznania świadczenia w zbiegu z powodu braku prawa do drugiego świadczenia – przestrzega Kowalska-Matis.

Według szacunków ZUS ponad 1 mln 100 tys. osób będzie mogło skorzystać z renty wdowiej. Wnioski można składać od 1 stycznia 2025. 

Już prawie 53 tys. wniosków o tzw. rentę wdowią, dostał Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Tylko na Dolnym Śląsku wpłynęło ich prawie 3,8 tys. w tym w Legnicy 1,2 tys. – Od nowego roku nasze sale obsługi klientów są pełne seniorów, którzy zupełnie niepotrzebnie tracą czas i nerwy czekając na obsługę naszego eksperta – mówi Iwona Kowalska-Matis regionalny rzecznik prasowy ZUS na Dolnym Śląsku. – Jeśli komuś się renta wdowia należy to zapewniam, że wniosek złożony dziś po długim oczekiwaniu czy wniosek złożony w maju bez kolejki będzie tak samo rozpatrzony a wysokość przyznanej renty dokładnie taka sama – wyjaśnia.

Jak nazwa wskazuje, dodatek dla sierot zupełnych jest pomocą finansową dla osób, które nie posiadają rodziców. Jednak wypłata może mieć także miejsce, gdy matka dziecka zmarła, a sytuacja ojca jest nam nieznana, czyli potencjalnie wciąż może żyć.

– W tym wypadku ojciec wnioskodawcy musi być osobą nieznaną już w momencie narodzin – mówi Iwona Kowalska-Matis regionalny rzecznik prasowy ZUS na Dolnym Śląsku. – Dodatek wypłacamy każdej sierocie zupełnej, niezależnie od tego, ile sierot zupełnych jest uprawnionych do tej samej renty rodzinnej – dodaje.

Innymi słowy, jeśli w rodzinie jest kilka sierot, pieniądze może otrzymać każda z nich. Według rzeczniczki, dodatek ten nie jest wypłacany jednak każdej osobie, która nie ma rodziców. Aby dostać dodatkowe pieniądze trzeba spełnić, bowiem dwa warunki jednocześnie. Pierwszy zakłada kompletne sieroctwo lub choć częściowe (w przypadku nieznanego ojca), drugi to konieczność posiadania prawa do drugiego świadczenia z ZUS. W tym wypadku chodzi o rentę rodzinną.

– Krótko mówiąc, żeby dostać dodatkowe pięćset złotych trzeba być sierotą bez rodziców i mieć prawo do renty rodzinnej – wyjaśnia Kowalska-Matis.

Wysokość dodatku jest stała, ale waloryzowana, co roku i od marca 2023 wynosi 553,30 złotych miesięcznie.

O dodatek może wystąpić zarówno osoba uprawniona jak i opiekun osoby małoletniej, czyli środki te można otrzymać również wtedy, gdy dziecko jest w rodzinie zastępczej.

Dodatek wypłacany jest wraz z rentą rodzinną po zmarłym rodzicu, którą dziecko może dostawać do 16 roku życia, a w przypadku kontynuowana nauki do 25 roku życia (lub do końca roku akademickiego, jeżeli osiągnięcie wieku przypada na ostatni rok studiów).

Co musi zawierać wniosek sierot zupełnych?

Składając wniosek do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych trzeba wybrać druk ERRD. Do niego konieczne jest dołączenie dokumentów stwierdzających zgon obojga rodziców. Jeśli ojciec jest nieznany, to należy dołączyć dokument stwierdzający datę zgonu matki i akt urodzenia, z którego wynika brak danych ojca.

Naszym zdaniem posłowie PiS zdecydowali nieracjonalnie. Będziemy te przepisy próbować zatem poprawiać w przyszłej kadencji. Naszym zdaniem zarówno WOPR, jak i nasi ratownicy górniczy, którzy są w służbach pogotowia górniczego i często zjeżdżają podczas interwencji po swoich rannych kolegów mają prawo czuć przeświadczenie, że jeżeli coś im się stanie i nie wrócą z akcji, zawsze dożywotnio rodzina będzie przez państwo polskie zabezpieczona. To jest kluczowa rzecz przy tego typu akcjach. Ryzykują i poświęcają własne życie i chcą wiedzieć, że jeżeli im się coś wydarzy, to rodzina będzie zabezpieczona finansowo. To jest rola państwa polskiego dlatego o te poprawki będziemy walczyć w przyszłej kadencji. Nie zgadzamy się z podejściem PiS w tej sprawie, który nie chce dołączyć ratowników górniczych oraz ratowników WOPR do zabezpieczenia na wypadek śmierci. To jest naszym zdaniem niesprawiedliwe i złe podejście do tej sprawy – komentuje Piotr Borys, poseł na Sejm RP.

– To jest konsekwentne działanie ministra Wąsika, który mówi: nie, nie chcemy poprzeć w tej ustawie zarówno górników, jak i WOPR, a jednocześnie wspieramy np. strażaków z OSP czy naszych GOPR-owców z grupy karkonoskiej.W Lubinie wiemy jak działają ratownicy górniczy. Wchodzą na akcje z absolutnym ryzykiem życia w naszych kopalniach Zagłębia Miedziowego, ale także w kopalniach węgla kamiennego. Często mamy też do czynienia z zagrożeniem metanowym. Uważamy, że każdy, kto idzie z misją ratowania życia innych, powinien mieć takie same uprawnienia w przypadku, jeżeli straci życie zarówno na służbie, jak i w sytuacji kiedy ratuje życie po pracy i ginie ratując życie i mienie innych. Wszystkie służby powinny mieć taki sam status, nie zgadzamy się z podziałem, którego dokonał po PiS – podsumowuje Borys.

W 2017 roku podwyżki są znaczące szczególnie dla tych, których emerytury do tej pory były niższe niż tysiąc złotych. Jak co roku w marcu zostaną także zwaloryzowane kwoty wypłacanych świadczeń. Dlatego na tegoroczny marzec emeryci całym kraju czekają wyjątkowo niecierpliwie.
– Rolą waloryzacji jest utrzymanie siły nabywczej emerytury i renty – mówi Iwona Kowalska regionalny rzecznik rasowy ZUS na Dolnym Śląsku. – Każdego roku do wypłacanych emerytur dodawana jest kwota uzyskana po jej przemnożeniu przez wskaźnik waloryzacji, który w tym roku wynosi 100,44 % – dodaje Iwona Kowalska.
Wysokość wskaźnika inflacji wynika bezpośrednio z ubiegłorocznych danych gospodarczych, a konkretnie ze średniorocznego wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych, który powiększa się dodatkowo, o co najmniej 20% realnego wzrostu przeciętnego wynagrodzenia. Aby sprawdzić o ile wzrośnie nasze świadczenie, należy pomnożyć je właśnie przez wskaźnik waloryzacji, czyli w 2017 roku przez 100,44%. To jednak nie wszystko.
– Niejednokrotnie zdarzało się, że kwota uzyskana po przemnożeniu emerytury przez wskaźnik była mniej niż symboliczna, dlatego został wprowadzony dodatkowy przepis, który gwarantuje tzw. minimalną kwotę waloryzacji – zapewnia rzeczniczka.
Jeżeli więc w wyniku pomnożenia emerytury lub renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy przez wskaźnik waloryzacji otrzymamy kwotę niższą niż 10 złotych, to waloryzacja wyniesie wtedy równe 10 złotych. Podobnie jest z rentą związaną z częściową niezdolnością do pracy i emeryturą częściową, ale gwarantowana kwota wynosi wtedy nie 10 złotych a odpowiednio 7,50 zł i 5 zł. W przypadku emerytury ważne jest jednak także to, że minimalna kwota waloryzacji zostanie zastosowana tylko wtedy, jeżeli posiadamy prawo do emerytury minimalnej, czyli zgromadziliśmy odpowiedni staż pracy.
Przykład:
Emerytura, którą odebraliśmy w lutym, wyniosła 1300 zł. Po przemnożeniu przez wskaźnik waloryzacji otrzymujemy 1305,72 zł. Wyliczona podwyżka jest niższa niż 10 złotych, dlatego też nasza emerytura wzrośnie nie o 5,72 zł a właśnie o 10 złotych gwarantowanej kwoty waloryzacji i wyniesie w marcu 1310 zł.
Oprócz samej waloryzacji zmienia się także minimalna wysokość części świadczeń wypłacanych przez ZUS. Od 1 marca minimalne emerytury, renty rodzinne oraz renty z tytułu niezdolności do pracy wzrosną z 882,56 zł do 1000 zł, a najniższa renta z tytułu częściowej niezdolności do pracy wzrośnie z676,75 zł do 750 zł. Należy jednak pamiętać, że niezbędnym warunkiem decydującym o prawie do minimalnego świadczenia emerytalnego jest posiadanie odpowiedniego stażu pracy.
Więcej informacji dotyczących podwyżki i waloryzacji świadczeń w ZUS znajdą Państwo na stronie www.zus.pl oraz w każdej placówce zakładu.

inf. ZUS 

Od 1 stycznia 2017 zwiększyła się wysokość składek na ubezpieczenie społeczne dla przedsiębiorców. Podwyżka jest efektem wzrostu minimalnego wynagrodzenia za pracę – w przypadku nowych firm oraz prognozy dotyczącej wyższego przeciętnego wynagrodzenia, które stanowi podstawę wyliczenia składek dla przedsiębiorców działających na rynku od dłuższego czasu. Minimalne wynagrodzenie za pracę, zgodnie z rozporządzeniem z 9 września 2016 w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2017 (Dz. U. poz. 1456), wynosi w tym roku 2000 zł (poprzednio było to 1850 zł), natomiast, jak wynika z projektu ustawy budżetowej na 2017 rok, uchwalonej na posiedzeniu Sejmu w dniu 16 grudnia br., przeciętne prognozowane wynagrodzenie w 2017  wyniesie 4263 zł (w 2016 – 4055 zł).

O ile podwyżka składki dotyczy wyłącznie przedsiębiorców to wymienione poniżej dotyczą każdego z klientów ZUS.

Do tej pory zajęciu komorniczemu mogło ulec nawet 60% najniższej emerytury lub renty. W 2017 roku ma się to zmienić. 75% kwoty najniższych emerytur ma być wolna od potrąceń.

Od 1 marca 2017 waloryzacji będą podlegać wszystkie świadczenia emerytalno -rentowe. Minimalna gwarantowana podwyżka wyniesie 10 zł. Zostanie podwyższona także minimalna wysokość emerytury z 882,56 zł do 1.000 zł.

Od 1 stycznia 2017 grono osób uprawnionych do świadczeń przedemerytalnych zostanie poszerzone o osoby, które opiekowały się niepełnosprawnymi podopiecznymi, a po ich śmierci utraciły prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, specjalnego zasiłku opiekuńczego lub zasiłku dla opiekuna.

1 października 2017 w życie wchodzi ustawa o obniżeniu wieku emerytalnego do 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn.

inf. ZUS