Pracownicy ZUS pomogą wypełnić wniosek o rentę wdowią. W trakcie wizyty w placówce zapytają m.in. o: PESEL, datę śmierci współmałżonka, po którym przysługuje renta rodzinna, a także o wspólność małżeńską, czyli o to, czy małżonkowie prowadzili wspólne gospodarstwo domowe. Nie słabnie zainteresowanie tym świadczeniem. – Pomimo, że czas na złożenie wniosku to jeszcze kilka miesięcy, nasze sale obsługi klientów są pełne seniorów. Jeśli komuś się renta wdowia należy to zapewniam, że wniosek złożony dziś po oczekiwaniu w kolejce, czy wniosek złożony chociażby w maju czy czerwcu – bez kolejki będzie tak samo rozpatrzony a wysokość przyznanej renty dokładnie taka sama – informuje Iwona Kowalska-Matis regionalny rzecznik prasowy ZUS w woj. dolnośląskim.

Tylko na Dolnym Śląsku wpłynęło już 27 366 wniosków, w tym w oddziale ZUS w Legnicy 6 533.

Rzeczniczka przypomina, że na stronie internetowej ZUS zamieszczona jest interaktywna ankieta, dzięki której można sprawdzić czy ktoś będzie mógł skorzystać z renty wdowiej. Ankieta poprzez pytania sprawdza krok po kroku, czy klient spełnia wszystkie warunki wymagane do przyznania renty. – Żebyśmy mogli przyznać rentę wdowią, wnioskodawca będzie musiał spełnić łącznie kilka warunków. Jeśli nie spełni, chociaż jednego z nich, nie będzie mógł skorzystać z prawa do łączenia świadczeń. Aby się przekonać, czy je spełnia, powinien odpowiedzieć na siedem pytań zamieszczonych w ankiecie – zachęca Kowalska-Matis.

Przypomnijmy, prawo do wypłaty świadczeń w zbiegu, czyli tzw. „renty wdowiej” przysługuje osobie, która ma prawo, do co najmniej dwóch świadczeń emerytalno-rentowych, w tym renty rodzinnej po zmarłym małżonku. Osoba taka dotychczas mogła pobierać tylko jedno z tych świadczeń wyższe lub wybrane. Od lipca renta wdowia dla uprawnionej osoby to połączenie dwóch świadczeń 15 proc. własnego świadczenia i cała renta rodzinna, którą otrzymuje wdowiec czy wdowa lub odwrotnie 100 proc. swojego świadczenia np. emerytury i 15 proc. przysługującej renty rodzinnej. Co ważne wysokość sumy świadczeń ustalonych w zbiegu, – czyli renty wdowiej – nie może przekroczyć trzykrotności kwoty najniższej emerytury, tj. obecnie do końca lutego 2025 to 3 x 1780,96 zł, czyli łącznie 5342,88 zł.

– Samo bycie wdową czy wdowcem nie wystarczy do uzyskania prawa do renty wdowiej. Renta wdowia będzie przyznawana na wniosek po spełnieniu określonych warunków. Trzeba mieć ukończony powszechny wiek emerytalny, wynoszący 60 lat dla kobiet, 65 lat dla mężczyzn, pozostawać we wspólności małżeńskiej do dnia śmierci małżonka, nabyć prawo do renty rodzinnej po zmarłym małżonku nie wcześniej niż w dniu ukończenia 55 lat (kobieta) i 60 lat (mężczyzna). To oznacza, że wdowa, która nabyła prawo do renty rodzinnej w wieku 40 czy 50 lat nie będzie miała prawa do renty wdowiej. Ze zwiększenia nie skorzystają także osoby, które pozostają obecnie w związku małżeńskim – wyjaśnia Iwona Kowalska-Matis.

Jak podkreśla rzeczniczka: przyznanie „renty wdowiej” będzie możliwe, jeśli wdowa lub wdowiec mają ustalone prawo do renty rodzinnej. W przypadku, gdy do tej pory nie ubiegali się o przyznanie renty rodzinnej, ponieważ świadczenie po współmałżonku byłoby mniej korzystne, powinni złożyć wniosek. Następnie do końca lipca 2025, należy złożyć wniosek o ustalenie zbiegu świadczeń z rentą rodzinną, korzystając z formularza ERWD. Taka kolejność ułatwi i przyspieszy rozpatrzenie wniosku o łączenie wypłaty obu świadczeń w 2025. Podobna sytuacja dotyczy osób pobierających rentę rodzinną, które nigdy nie wnioskowały o przyznanie emerytury. – Trzeba pamiętać, że jeśli klient złoży od razu wniosek o „rentę wdowią”, a nie będzie miał ustalonego prawa, do co najmniej dwóch świadczeń emerytalno-rentowych, w tym renty rodzinnej po zmarłym małżonku, ZUS odmówi przyznania świadczenia w zbiegu z powodu braku prawa do drugiego świadczenia – przestrzega Kowalska-Matis.

Według szacunków ZUS ponad 1 mln 100 tys. osób będzie mogło skorzystać z renty wdowiej. Wnioski można składać od 1 stycznia 2025. 

Jak nazwa wskazuje, dodatek dla sierot zupełnych jest pomocą finansową dla osób, które nie posiadają rodziców. Jednak wypłata może mieć także miejsce, gdy matka dziecka zmarła, a sytuacja ojca jest nam nieznana, czyli potencjalnie wciąż może żyć.

– W tym wypadku ojciec wnioskodawcy musi być osobą nieznaną już w momencie narodzin – mówi Iwona Kowalska-Matis regionalny rzecznik prasowy ZUS na Dolnym Śląsku. – Dodatek wypłacamy każdej sierocie zupełnej, niezależnie od tego, ile sierot zupełnych jest uprawnionych do tej samej renty rodzinnej – dodaje.

Innymi słowy, jeśli w rodzinie jest kilka sierot, pieniądze może otrzymać każda z nich. Według rzeczniczki, dodatek ten nie jest wypłacany jednak każdej osobie, która nie ma rodziców. Aby dostać dodatkowe pieniądze trzeba spełnić, bowiem dwa warunki jednocześnie. Pierwszy zakłada kompletne sieroctwo lub choć częściowe (w przypadku nieznanego ojca), drugi to konieczność posiadania prawa do drugiego świadczenia z ZUS. W tym wypadku chodzi o rentę rodzinną.

– Krótko mówiąc, żeby dostać dodatkowe pięćset złotych trzeba być sierotą bez rodziców i mieć prawo do renty rodzinnej – wyjaśnia Kowalska-Matis.

Wysokość dodatku jest stała, ale waloryzowana, co roku i od marca 2023 wynosi 553,30 złotych miesięcznie.

O dodatek może wystąpić zarówno osoba uprawniona jak i opiekun osoby małoletniej, czyli środki te można otrzymać również wtedy, gdy dziecko jest w rodzinie zastępczej.

Dodatek wypłacany jest wraz z rentą rodzinną po zmarłym rodzicu, którą dziecko może dostawać do 16 roku życia, a w przypadku kontynuowana nauki do 25 roku życia (lub do końca roku akademickiego, jeżeli osiągnięcie wieku przypada na ostatni rok studiów).

Co musi zawierać wniosek sierot zupełnych?

Składając wniosek do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych trzeba wybrać druk ERRD. Do niego konieczne jest dołączenie dokumentów stwierdzających zgon obojga rodziców. Jeśli ojciec jest nieznany, to należy dołączyć dokument stwierdzający datę zgonu matki i akt urodzenia, z którego wynika brak danych ojca.