To koniec firmy Salini na odcinku S3 od Lubina do Polkowic. Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad rozwiązała umowę. GDDKiA naliczyła firmie Salini kary umowne w wysokości blisko 84,5 mln zł. za przekroczenie terminu. Kolejne 20,6 mln zł GDDKiA naliczyła za wycofanie się z terenu budowy oraz kolejne miliony złotych kar umownych za niedotrzymanie zobowiązań wobec podwykonawców, dostawców i usługodawców, którym Salini jest dłużny ponad 41 mln zł.

Po wielokrotnych wezwaniach firmy Salini Polska do powrotu na budowę i prowadzenia robót zgodnie z kontraktem GDDKiA podjęła decyzję o odstąpieniu od umów z konsorcjum na budowę ekspresową S3 od węzła Kaźmierzów do węzła Lubin Północ.

Konsorcjum firm, z Salini Polska w roli lidera, mimo wielokrotnych wezwań, w trybie kontraktowym nie realizowało prac objętych kontraktem. Wykonawca prowadził kontrakty niezgodnie z zawartymi umowami, nie wypełniał zapisów dotyczących realizacji kontraktu w tym realizacji postępu robót zgodnego z harmonogramem oraz nie regulował płatności dla podwykonawców, usługodawców i dostawców materiałów.

Umowa na budowę odcinka S3 od węzła Kaźmierzów do węzła Lubin Północ została zawarta 22.12.2014. Kontrakt opiewał na ponad 456 mln zł netto ( ponad 561 mln zł brutto)

GDDKiA naliczyła Wykonawcy kary umowne w wysokości 84 492 307, 74 zł za przekroczenie czasu na zakończenie robót z winy wykonawcy. Zamawiający jest uprawniony do obciążenia Wykonawcy dalszymi karami umownymi w przypadku odstąpienia od części Robót – w wysokości 15% wartości nie zakończonych Robót. Na dzień złożenia oświadczenia o odstąpieniu wartość przedmiotowej kary została oszacowana na kwotę 20.620.074,30 zł. Dokładna kwota będzie znana po zakończeniu inwentaryzacji.

Dodatkowo GDDKiA wystąpiła do gwaranta o zabezpieczenie kwoty należytego wykonania umowy w kwocie 56 103 790,20 zł

Ponadto, na skutek zaniechania realizacji przez wykonawcę obowiązków wynikających z klauzuli dotyczącej podwykonawców, dostawców i usługodawców, w tym w szczególności obowiązku regulowania wymagalnych wierzytelności, doszło do powstania zaległości wobec 71 podmiotów w łącznej wysokości 41 288 496,83 zł.

GDDKIA na dzień 29.04.2019 , po rozpatrzeniu 15 wniosków zapłacił za firmę Salini bezpośrednio kwotę 9 798 764,40 zł.

Dodatkowo Zamawiający naliczył kary za niezgłoszonych podwykonawców, usługodawców i Dostawców w wysokości 4 920 000,00 zł

Podstawowym celem spotkania było rozwiązanie problemu braku płatności za wykonane i odebrane prace lub usługi firmom realizującym zadania na placu budowy pięciu kontraktów realizowanych przez firmę Salini. To w sumie 80 km tras szybkiego ruchu, na budowę których podpisano kontrakty o wartości ponad 3,5 mld zł: A1 Rząsawa – Blachownia, S3 Kaźmierzów – Lubin Północ, S7 Chęciny – Jędrzejów, S7 Skomielna Biała – Rabka Zdrój oraz będący w stadium projektowania S7 Widoma – Kraków.

Podejście reprezentowane przez Marco Toresi, prezesa zarządu Salini Polska, odrzucającego od siebie i firmy winę za zaistniałą sytuację oraz domaganie się kilkuset milionowych dopłat do kontraktów i uzależnianie od tego rozliczenia się z podwykonawcami jest niezgodne ze stanem faktycznym oraz treścią podpisanych umów. Przedstawiciele GDDKiA jednoznacznie to wyjaśnili. Zarówno dyrektorzy oddziałów, na terenie których Salini realizuje inwestycje, jak i Tomasz Żuchowski, pełniący obowiązki Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, wskazywali, że zgodnie z podpisanymi umowami to generalny wykonawca w pierwszej kolejności rozlicza się z podwykonawcami i po przedstawieniu potwierdzeń rozliczenia się z nimi występuje do GDDKiA o zapłatę. Ten system wprowadzono właśnie po to, by chronić podwykonawców.

Co ważne, Dyrektor Żuchowski podkreślił, że GDDKiA dysponuje różnego rodzaju narzędziami do pomocy przedsiębiorcom. Chodzi tu o takie rozwiązania, jak płatności bezpośrednie po wyrażeniu zgody przez generalnego wykonawcę lub narzędzia wynikające wprost z przepisów ustawy Prawo zamówień publicznych i Kodeksu cywilnego czy zapisów kontraktów zawartych pomiędzy GDDKiA a firmą Salini.

Obecni na spotkaniu podwykonawcy, usługodawcy i dostawcy materiałów podkreślali, że głównym problemem jest właśnie wstrzymywanie dla nich płatności przez firmę Salini za już wykonane i odebrane prace lub usługi. Zgłaszali również problemy związane z: przeterminowanymi, a należnymi płatnościami jakich do dziś nie otrzymali, nie zgłoszeniem przez Generalnego Wykonawcę wszystkich zawartych z nimi umów bądź aneksów do zgłoszonych umów do GDDKiA, wątpliwościami dotyczącymi późniejszych zwrotów gwarancji należytego wykonania jakie są potrącane z bieżących faktur przez firmę Salini w wysokości 10% wartości faktur, brakiem zgody Salini na realizacji płatności bezpośrednich wprost do firm realizujących prace i usługi, co ma miejsce w przypadku innych generalnych wykonawców na kontraktach GDDKiA mających problemy finansowe, niepewnością związaną z wolą realizacji kontraktów przez generalnego wykonawcę i uregulowaniem już zaległych, jak i kolejnych, narastających zobowiązań oraz prac, jakie mają zostać wykonane zgodnie z harmonogramem w kolejnych tygodniach, wstrzymywaniem realizacji kontraktów, wykonywaniem robót o zakresie większym niż w umowach.

Obecni na spotkaniu przedsiębiorcy wnioskowali również o skrócenie czasu rozpatrywania wniosków o płatności bezpośrednie. Taką deklarację uzyskali od GDDKiA.

Przedstawiciele GDDKiA szczegółowo wyjaśnili zasady wypłaty należności w sytuacji braku ich uregulowania przez generalnego wykonawcę. Wskazali, że najszybszym, najprostszym i jednocześnie zgodnym z zawartą umową sposobem realizacji zaległych płatności na rzecz podwykonawców byłoby ich uregulowanie przez firmę Salini. Ta zaś, po przedstawieniu rozliczeń otrzymałaby zapłatę od GDDKiA. Przypomnieli również, że każdy podwykonawca, usługodawca czy dostawca może zgłosić swoją obecność na kontrakcie bezpośrednio do GDDKiA.

Równolegle zaproponowany został drugi wariant postępowania – indywidualne spotkania z przedsiębiorcami by od strony formalnej prawidłowo przygotować się do rozliczenia zaległych płatności. Do harmonogramu tych spotkań, które odbędą się na początku przyszłego tygodnia, wpisało się dwanaście firm.

Minister infrastruktury Andrzej Adamczyk, podsumowując rozmowy, podkreślił, że realizacja należnych płatności, w wyznaczonych terminach, za dobrze wykonane i odebrane prace lub usługi to podstawowe prawo w tym biznesie i musi być ono dotrzymywane. Niedopuszczalna jest sytuacja, w której projekty infrastrukturalne realizowane są ze szkodą dla budujących je podwykonawców, którzy zazwyczaj są polskimi, rodzinnymi firmami. Minister odniósł się też do zapowiadanych przez podwykonawców protestów wskazując, by w ostateczności były one skierowane do tych, wobec których przedsiębiorcy mają uzasadnione pretensje, a nie przeciw niewinnym w tej sytuacji kierowcom, co miałoby miejsce w przypadku zapowiadanej blokady dróg.

inf.fot. GDDKiA