Choć liczby pacjentów poddawanych operacji zaćm na oddziale okulistycznym szpitala MCZ w Lubinie nie są tak wysokie, jak jeszcze przed pandemią, to lekarze Miedziowego Centrum Zdrowia wykonują już te zabiegi coraz większej grupie chorych. Z zachowaniem wszelkich zasad bezpieczeństwa związanych z koronawirusem na oddział okulistyczny trafiają ci, którzy mają skierowanie od lekarz pierwszego kontaktu lub od okulisty.

Pierwsze, co trzeba zrobić to umówić się na wizytę kwalifikacyjną. – Nie trzeba przychodzić do nas w tym celu osobiście. Można zadzwonić pod numer 887 869 856 lub 76 846 02 80. Wyznaczony zostanie wówczas termin, w którym pacjent przyjdzie, zostanie zbadany, skierowany do laboratorium, na badanie EKG i otrzyma od nas termin zabiegu. Kolejki nie są długie. Daty zabiegów wyznaczamy na za 2 do 3 tygodni. Sam zabieg nie jest skomplikowany. Trwa około 15 minut. Pacjent jest przyjmowany na oddział. W odpowiednim ubraniu trafia na blok operacyjny. Operacja jest w znieczuleniu miejscowym i całkowicie bezbolesna. Po zabiegu operowany trafia na oddział i jeszcze tego samego dnia wraca do do domu. Wizyty kontrolne przeprowadzamy w dniu następnym – tłumaczy Jacek Galas, ordynator oddziału okulistycznego szpitala MCZ w Lubinie.

Pacjent po dwóch tygodniach od operacji zgłasza się na ostateczną kontrolę.

Od maja 2020 na oddziale okulistycznym szpitala Miedziowego Centrum Zdrowia w Lubinie lekarze posługują się Laserem Vitra 810 do przeztwardówkowej laseroterapii ciała rzęskowego. SubCyclo to nieniszczący zabieg laserowy mający na celu leczenie jaskry.

– Jest to urządzenie, które pozwala wykonać zabieg laserowy ciała rzęskowego. Dzięki temu obniża się ciśnienie wewnątrzgałkowe, co jest istotne przy jaskrze. Jest to metoda o tyle innowacyjna, że jest to mikropulsowa laseroterapia, a to sprawia, że jest bezpieczniejsza. W przeciwieństwie do tradycyjnej techniki, ta nowa skutkuje obniżeniem ciśnienia wewnątrzgałkowego, ale nie wywołuje destrukcji, rzadziej powoduje działania niepożądane, jak np. obniżenie ostrości wzroku czy powstawanie stanów zapalnych w oku. Trzeba podkreślić, że sam laser nie leczy jaskry, ale zmniejsza ciśnienie wewnątrzgałkowe, a to na tym opiera się leczenie jaskry. Sama jaskra to zanik włókien nerwu wzrokowego a zatem nie da się leczyć tego, że zanikły komórki. Można tylko temu przeciwdziałać i na całym świecie najbardziej skuteczną metodą leczenia jest właśnie obniżanie ciśnienia wewnątrzgałkowego – mówi Artur Andrzejak, lekarz okulista z oddziału okulistycznego szpitala MCZ w Lubinie.

Pacjenci, chcący skorzystać z zabiegu wykonywanego najnowszym laserem, muszą przejść kwalifikację prowadzoną przez lekarzy MCZ. Wystarczy zgłosić się do gabinetu zabiegowego oddziału okulistycznego szpitala MCZ ze skierowaniem wystawionym przez lekarza okulistę. Zabiegi są wykonywane zarówno w ramach Narodowego Funduszu Zdrowia, jak i prywatnie.

Do operacji zaćmy lekarze oddziału okulistycznego szpitala MCZ w Lubinie wykorzystują fakoemulsyfikację, czyli nowoczesną metodę z zastosowaniem soczewek zwijalnych. Ta metoda nie wymaga zakładania szwów. Inny sposób to zewnątrztorebkowe usunięcie zaćmy, czyli ECCE-tzw. metoda klasyczna.

Operacje wykonywane są w ramach kontraktów zawartych z Narodowym Funduszem Zdrowia z użyciem klasycznych soczewek wewnątrzgałkowych (IOL) oraz odpłatnie, z możliwością wyboru soczewek pochłaniających promienie UV i toksyczne pasmo widzialnego światła niebieskiego oraz eliminujące efekt obwodowego zniekształcenia obrazu. Soczewki wieloogniskowe – umożliwiają widzenie do dali i do bliży bez okularów, soczewki toryczne – niwelujące astygmatyzm przedoperacyjny. Pomiary soczewek dokonywane są za pomocą ultradokładnej metody biometrii optycznej.

– Operacja zaćmy nie jest bardzo skomplikowana i trwa do 15 minut. Zabieg odbywa się w znieczuleniu miejscowym. Pacjent nie jest usypiany, ale jest cały czas pod opieką lekarza anestezjologa. Osoba operowana kilka godzin po operacji udaje się do domu. Badamy ją na drugi dzień wyznaczając kolejną kontrolę za 14 dni. Pacjent nie musi się ponownie rejestrować ani czekać w kolejkach – informuje Jacek Galas, koordynator oddziału okulistycznego MCZ S.A. w Lubinie.

Na wizytę kwalifikacyjną do operacji zaćmy można umówić się pod numerem telefonu: 887 869 856 (od 10:30 do 14:00) lub 76/846 02 80 (od 14.00 do 18.00). Podczas takiej wizyty wykonane jest pełne badanie okulistyczne z doborem soczewki wewnątrzgałkowej. Wyznaczany jest też termin zabiegu. Aktualny czas oczekiwania wynosi około 30 dni. Podczas kwalifikacji lekarz wyznacza też termin wizyty u anestezjologa.

Żeby poddać się operacji zaćmy wystarczy mieć skierowanie od okulisty lub lekarza rodzinnego.

Jeszcze w kwietniu 2017 roku oddział okulistyczny MCZ operował zaćmę u zaledwie 50 osób. W lutym 2018 liczby podniosły się czterokrotnie. Okuliści wykonywali zabieg już u 200 pacjentów miesięcznie. Miesiąc temu było to już 250 osób a dziś lekarze mają nadzieję, że liczby te sięgną 300 operacji, a to wszystko za sprawą nie tylko ich doświadczenia, ale też nowej sali operacyjnej i najnowszego na rynku sprzętu.

– Od kilkunastu dni mamy kolejny najnowszy aparat do fakoemulsyfikacji. Już nie ma nowszego w tej chwili. Świetnie sobie radzi z zaćmami typowymi, a jeszcze lepiej z zaćmami bardzo twardymi – zapewnia Jacek Galas, ordynator oddziału okulistycznego szpitala MCZ w Lubinie. Dzięki nowej sali operacyjnej będzie można równolegle wykonywać kilka zabiegów.

Jak dodaje doktor Jacek Galas, obecnie pacjenci są rejestrowani na luty 2019. Żeby ustalić termin zabiegu wystarczy zadzwonić pod numer telefonu 887 869 856 w godzinach od 10:30 do 14:00. Jest to numer przeznaczony tylko dla pacjentów chcących poddać się operacji zaćmy, posiadających skierowanie od lekarza okulisty lub ogólnego.

– Wszystkie inne, potrzebne badania, jak obliczanie soczewek czy badania lekarza anestezjologa robimy we własnym zakresie w ramach operacji zaćmy. W tej chwili pacjent dwie godziny po zabiegu opuszcza nasz oddział. Na drugi dzień zapraszamy go na wizytę kontrolną, a kolejna wizyta jest za dwa tygodnie. Nie trzeba żadnego skierowania. Pacjenci wychodząc z oddziału mają umówiony termin, godzinę i miejsce tej wizyty – tłumaczy doktor Jacek Galas.

Nie obowiązuje rejonizacja, co oznacza, że na operację zaćmy na oddziale okulistycznym szpitala MCZ w Lubinie może zgłosić się każdy, niezależnie od miejsca zamieszkania.

Jasne i przestronne korytarze oraz sale chorych, nowiutkie ściany, podłogi i wyposażenie, doskonałe oświetlenie, klimatyzacja, najnowocześniejszy gabinet zabiegowy – wszystko to elementy nowo wyremontowanego oddziału okulistycznego szpitala MCZ, który uroczyście otwarto 26 października. Przebudowa trwała prawie rok i kosztowała kilka milionów złotych.

Po prawie roku prac remontowych, które znacznie utrudniały codzienne funkcjonowanie oddziału okulistycznego MCZ budowa zakończona. Uroczyste otwarcie z symbolicznym przecięciem wstęgi miało miejsce 26 października 2018. W wydarzeniu wziął udział personel oddziału, zarząd, wielu zaproszonych gości, a wśród nich przedstawiciele szefostwa KGHM Polska Miedź S.A., spółek z grupy kapitałowej, szpitali z regionu, samorządowcy oraz dyrekcja dolnośląskiego oddziału NFZ. Teraz do dyspozycji pacjentów i białego personelu jest oddział jak z bajki. Lśniący, nowiutki i doskonale wyposażony.

– Ten remont był ciężki i wyczerpujący dla całego personelu,ale dziękujemy za niego. Kiedy zaczynaliśmy ten remont nie wiedzieliśmy, że okulistyka będzie dobrze finansowana przez NFZ. To się w ciągu roku zmieniło, a my wypłynęliśmy na szerokie wody i z nowym oddziałem mamy pole do popisu. Możemy teraz przyjmować coraz więcej pacjentów – mówił Jacek Galas, ordynator oddziału okulistycznego szpitala MCZ w Lubinie.

– To jest naturalna konsekwencja naszych wcześniejszych inwestycji. Półtora roku temu otwieraliśmy bloki operacyjne, które były robione z myślą o okulistach i laryngologach. Kiedy kardiolodzy zobaczyli co tam można robić zaczęło się.  Każdy chciał tam pracować każdy starał się o czas na blokach, bo w tej firmie każdy chce zrobić więcej i lepiej – mówił żartobliwie prezes zarządu MCZ Piotr Milczanowski – A więc musieliśmy przygotować dla okulistów  gabinet zabiegowy z prawdziwego zdarzenia – dodawał szef MCZ.

I faktycznie – okuliści oddziału mają do dyspozycji najnowocześniejszy gabinet zabiegowy. Warto wspomnieć, że kadra lekarska tego oddziału szpitala MCZ w Lubinie należy do grupy specjalistów, którzy znacznie zmniejszają liczby oczekujących na operacje zaćmy. – Ministerstwo Zdrowia i NFZ wyznają teraz tendencję, by jak najszybciej zminimalizować duże kolejki na operacje zaćmy i by środki które płacimy zostawały w kraju a nie zagranicą – podkreślał Andrzej Oćwieja, dyrektor Dolnośląskiego oddziału NFZ, mając na myśli pacjentów, którzy nie chcąc oczekiwać w kolejkach na wspomniane operacje nierzadko udają się na ten zabieg do innych państw Unii. – Lubiński MCZ jest rewelacyjny w tej kwestii. Są szpitale, które „nadganiają” te kolejki. Jedne robią to szybciej, inne wolniej, ale MCZ jest w czołówce – dodawał Andrzej Oćwieja.

Liczby faktycznie mówią za siebie – rok temu oddział okulistyczny przyjmował od 60 do 70 pacjentów miesięcznie. Październik to miesiąc, w którym zajęto się 225 pacjentami.

Witrektom firmy Alcon obok mikroskopu i urządzenia do zabiegów zaćmy to już komplet najlepszego sprzętu dla oddziału okulistycznego MCZ. Aparat kosztował 350 tysięcy złotych. Środki na zakup witrektomu przekazała fundacja Polska Miedź.

6 lutego za pomocą nowego urządzenia przeprowadzono pierwsze trzy zabiegi. Witrektomia jest niezbędna w ciężkich schorzeniach siatkówki takich, jak otwory w plamce, odwarstwienia siatkówki, błony nasiatkówkowe, przy usuwaniu ciał obcych wewnątrzgałkowych, przy leczeniu ciężkich urazów oka czy powikłaniach ocznych przy cukrzycy. – Zabieg witrektomii polega na wycięciu substancji zawartej w gałce ocznej, która wygląda mówiąc ogólnie jak galaretka. Jest to ciało szkliste. Po usunięciu ciała szklistego jesteśmy w stanie operować na dalszych odcinkach oka, czyli na siatkówce. Oczywiście to ciało szkliste później się odnawia więc oko nie zostaje puste w środku. Ta maszyna umożliwia bardzo bezpieczną i dokładną operację. Jest to najnowszej generacji aparat firmy Alcon. Nazywa się Constallation. Ma wiele parametrów, które podniosły bezpieczeństwo na niespotykany dotąd poziom. Sprzęt sam nie operuje. Chciałbym podkreślić wiodącą rolę lekarza – operatora, bo to on decyduje jakich parametrów użyć i to jego ręka prowadzi narzędzia. Z dumą podkreślam, że udało nam się nawiązać współpracę z doktor Jolantą Oficjalską, która jest Dyrektorem medycznym Klinik Lexum w Polsce. Dzięki uprzejmości zarządu klinik i pani doktor, w piątek podpisaliśmy umowę o współpracy. Pani doktor będzie przyjeżdżała do nas i do końca tego roku będzie wykonywała te zabiegi. My będziemy się przy niej szkolili, bo krzywa uczenia przy zabiegach witrektomii jest dość skomplikowana – wyjaśnia Jacek Galas, ordynator oddziału okulistycznego MCZ w Lubinie.

Jak zapewnia ordynator okulistyki, nowe urządzenie i możliwość wykonywania witrektomii jest dla Zagłębia Miedziowego wielkim dobrodziejstwem. – Do tej pory nasi pacjenci np. górnicy z ciężkimi urazami oka musieli jechać do Wrocławia. Musimy się pochwalić, że w marcu będziemy operowali górnika, który dostał ciężkiego urazu oka pod ziemią. Ten pacjent będzie operowany przez panią doktor Oficjalską. To jest dla niego ostatnia szansa na poprawę widzenia. Ten zabieg będzie skomplikowany i może potrwać nawet do 2 czy 3 godzin. Tym urządzeniem wykonuje się również zabiegi prostsze trwające 30 minut. Wszystko zależy od schorzenia oczu – mówi doktor Galas. Nowe urządzenie mogłoby przeprowadzać wiele takich zabiegów. Niestety obwarowania NFZ ograniczają kadrę medyczną MCZ w pomocy wszystkim pacjentom. – Mimo tego, że zaczęliśmy wykonywać nowe i dosyć kosztochłonne zabiegi to Narodowy Fundusz Zdrowia nie podniósł nam limitów. Liczę na to, że uda się w ciągu miesiąca zoperować 5 może 6 pacjentów. To jest kropla w morzu potrzeb, ale zawsze jakiś początek. Przy nowym kontraktowaniu usług będziemy się starali ten limit zwiększyć argumentując tym, że mamy nowe urządzenia i możliwość przeprowadzania nowych zabiegów więc chcemy pomagać naszym pacjentom jak najwięcej – tłumaczy doktor Jacek Galas. W związku z tym, że MCZ nie jest szpitalem publicznym, istnieje możliwość poddania się zabiegom witrektomii prywatnie. Koszt takiego zabiegu to 8 tys. złotych. – Dla wielu pacjentów taka kwota jest nieosiągalna. Zdaję sobie z tego sprawę. Dlatego apeluję do NFZ o zwiększenie limitów, bo część chorych po prostu nie może czekać. Niestety NFZ nie płaci za nadwykonania – mówi doktor.

MCZ jeszcze w tym roku planuje budowę nowego bloku operacyjnego służącego zabiegom m.in. okulistycznym. Nowe urządzenia zostaną tam umieszczone, a blok będzie dodatkowo wyposażony w elementy dotykowe wykonane z miedzi przeciwdrobnoustrojowej. Da to pełne bezpieczeństwo bakteriologiczne. – Nasz blok operacyjny wymaga remontu, ale w planach zarządu MCZ jest stworzenie jednego, wielkiego, nowoczesnego, w pełni wyposażonego bloku i okulistycznego, i laryngologicznego. Będą tam również wykonywane zabiegi z dziedziny chirurgii jednego dnia, ginekologii i ortopedii. Będzie to szeroko pojęty blok operacyjny, który ma funkcjonować nawet cała dobę. Dzięki temu sprzęt będzie wykorzystywany w maksymalnym stopniu – zapewnia ordynator oddziału okulistycznego.