Wyjątkowe wystawy historyczne na Wzgórzu Zamkowym, których sponsorem jest KGHM Polska Miedź, msza święta prowadzona przez biskupa Zbigniewa Kiernikowskiego, udział prezydenta kraju, premier rządu i ministra obrony narodowej uświetniły tegoroczne,jubileuszowe obchody Zbrodni Lubińskiej. W Lubinie od rana roiło się od pracowników BOR, policji. Przygotowania tak naprawdę trwały bardzo długo. W uroczystości wzięło udział wielu lubinian i mieszkańców regionu, samorządowców lokalnych, władze spółki KGHM. Prezydent Andrzej Duda w swoim wystąpieniu był praktycznie bezlitosny dla władzy ludowej z tamtych lat. Prezentujemy naszym czytelnikom pełną wypowiedź głowy państwa.

– To dla mnie bardzo poruszający i wzruszający dzień, że w tą 35 rocznicę Zbrodni Lubińskiej jestem tutaj z wami – mówił Andrzej Duda, prezydent RP – Można tylko w dwóch miejscach w Polsce tak naprawdę obchodzić rocznicę powstania Solidarności poprzez wielkie porozumienie gdańskie 1980 roku tamtego pamiętnego 31 sierpnia. Dwa są takie miejsca w Polsce, gdzie ten 31 sierpnia można równoprawnie obchodzić. To właśnie sala BHP Stoczni Gdańskiej i tu w Lubinie. Dlaczego? Dlatego, że tutaj w Lubinie robotnicy zginęli za tamten sierpień 1980 roku, za tę wolność, która została wtedy tylko częściowo wywalczona. Zginęli od kul, zginęli tak, jak się ginie na wojnie, jak ci którzy zginęli w Powstaniu Warszawskie, mimo , że nie mieli broni. Tu w Lubinie chcieli wolności osobistej i wolności państwowe. Dlatego tu właśnie byli protestując razem z innymi mieszkańcami Lubina przeciwko stanowi wojennemu, przeciwko odebraniu wolności, przeciwko państwu, które nie jest państwem suwerennym, bo jest uzależnione od wielkiego sowieckiego mocarstwa, przeciwko narzuconej sowieckiej władzy, która nie pochodziła z żadnych demokratycznych wyborów, władzy, która była władzą narzuconą,. Nie bali się, nie bali się tu być, protestować, mimo tego, że zaczęły świszczeć kule. Wiele razy zadawano pytanie dlaczego. Jednoznacznej odpowiedzi do dziś nie ustalono dlaczego milicja, ZOMO otwarła wtedy ogień do robotników, do ludzi. Oczywiście było ustawodawstwo stanu wojenne. Były tajne rozkazy, które wydawano. Ale dlaczego akurat tutaj w Lubinie? Przecież w innych miastach odbywały się protesty. Przecież w niektórych miastach te protesty był większe, bardziej masowe niż w Lubinie. A jednak to tutaj otwarto ogień. Może dlatego, że władza ludowa budowała Lubin jako wzór socjalistycznego miasta. Bo przecież odkąd odkryto tutaj miedź kilkudziesięciokrotnie zwiększyła się liczba mieszkańców. W latach 50 – ych mieszkało tu 6 tyś mieszkańców, a w 1982 roku ponad 70 tys. W większości młodych ludzi , sprawnych, zdolnych do pracy, wykwalifikowanych, potrzebnych do wydobycia miedzi , do jej wytopu, do pracy w laboratoriach. To właśnie oni wtedy wyszli na ulice Lubina protestować, bo to oni mieli pełną świadomość co to znaczy wolne i niewolne państwo, jaka jest różnica w jakości życia. Być człowiekiem wolnym i niewolnym, być obywatelem państwa wolnego i zniewolonego, bo oni wtedy już dokładnie wiedzieli co to znaczy wspólnota. Zobaczyli ją kiedy 3 lata wcześniej do Polski przyjechał Jan Paweł II i spotkał się z milionami Polaków, gdy rok później w 80 roku, gdy powstała Solidarność cały naród stanął razem i stworzył 10 mln ruch robotniczy, społeczny, ale przede wszystkim obywatelski, bo zrzeszający wszystkie warstwy polskiego społeczeństwa od robotnika do najbardziej wykształconego profesora . Na przeciwko stała narzucona władza, która się mieniła władzą ludową, władzą robotników, którą w rzeczywistości nie była. Wielu historyków badając te Zbrodnię Lubińską, jak to niezwykle trafnie nazywamy, bo jest zbrodnią strzelać do niewinnych ludzi, bo jest zbrodnią bezbronnych ludzi mordować, podkreśla, że to był właśnie koniec władzy ludowej, że to właśnie Zbrodnia Lubińska, była końcem PRL – mówił prezydent Andrzej Duda. – Mówię do młodych, których wtedy nie było na świecie – dlatego, że wasi rodzice wyszli wtedy na ulice Lubina i 31 sierpnia nie ugięli się pod kulami. Jeszcze więcej wyszło ich 1 września. Mimo, że wszyscy w Lubinie wiedzieli, że milicja zabija w Lubinie, wyszli po to, by pokazać, że wspólnota Lubina, wspólnota Polaków jest przeciwko władzy ludowej i że ta władza nie ma żadnej legitymacji. To był właśnie jej koniec. Kule nie były w stanie dać jej tej legitymacji i nie były w stanie zastraszyć lubinian i za to wszyscy Polacy chylą dziś czoła, głęboko przed tymi, którzy polegli, przed ich najbliższymi, ale też przed wszystkimi bohaterami tamtych dni w Lubinie, a bohaterem był każdy kto stanął wtedy z podniesionym czołem, a stanęły was wtedy tysiące. Jestem wam za to głęboko wdzięczny móił na koniec prezydent Duda. 

W uroczystościach wzięły też udział rodziny zamordowanych Andrzeja Trajkowskiego, Mieczysława Poźniaka i Michała Adamowicza. Poza mszą świętą i uroczystością pod Pomnikiem Ofiar Lubina ’82 był pochód kolumny prowadzonej przez orkiestrę górniczą, wojsko, pod pomniki krzyże usytuowane w miejscu, gdzie życie stracili trzej lubinianie. Tam prezydent, premier i minister obrony złożyli kwiaty. 

Mieszkańcy Lubina tym razem dość licznie wzięli udział w uroczystości jubileuszowej z okazji 34. rocznicy Zbrodni Lubińskiej. Przypomnijmy – 31 sierpnia 1982 roku lubinianie chcieli pokojowo przeprowadzić manifestację z okazji podpisania dwa lata wcześniej w Szczecinie porozumień sierpniowych. Z pokojowego zgromadzenia zrodziła się tragedia. Siły ZOMO otworzyły ogień. Życie stracili Andrzej Trajkowski, Michał Adamowicz i Mieczysław Poźniak.

Podczas  tegorocznej uroczystości przewodniczący NSZZ Solidarność Zagłębia Miedziowego, Bogusław Orłowski zapowiedział, że czas na pytania.  – Po katolicku, chrześcijańsku dawno przebaczyliśmy. Dawno pogodziliśmy się z tą tragedią, ale nie możemy się pogodzić, że współwinny, prawnie oskarżony chodzi po ulicach miasta Lubina 34 lata po zabójstwie naszych przyjaciół. Oskarżony prawomocnie nie odbywa kary tam , gdzie jego miejsce, czyli w więzieniu. Dlatego nie godząc się na taki stan rzeczy, postanowiliśmy, że zwrócimy się do Ministra Sprawiedliwości o zbadanie czy sądy należnie wykonały swoją pracę, czy odpowiedzialne władze sądownicze, ci którzy się chlubią samodzielnością odpowiednio zareagowały, aby winny sprawstwa  chodził po ulicach tego miasta, gdzie polała się krew , chodził dumny jak paw, a obok i żona i matka, siostry i dzieci to widzą. Nie możemy i nie zgadzamy się na to. Dlatego będziemy wnioskować oficjalnie o pomoc w rozpatrzeniu tej kwestii czy oby na pewno porucznik Jan Maj słusznie cieszy się wolnością mimo skazującego wyroku – mówił podczas wystąpienia Orłowski.

Uroczystość uświetnił program słowny, który w niejednym ze słuchaczy wzbudził spore wzruszenie, a nawet łzy. Nie zabrakło poświaty flar, które zebrani mogli podziwiać w rękach strażaków ochotników i kibiców z Lubina. Były oczywiście wieńce i kwiaty, które złożyli nie tylko mieszkańcy miasta, ale też samorządowcy lokalni. Na uroczystości zabrakło jednak głowy miasta, Roberta Raczyńskiego. Reprezentowała go Marzena Reutt.

Byli posłowie RP, harcerze, przedstawiciele instytucji miejskich, służb porządkowych, oddziałów KGHM, zarząd Polskiej Miedzi oraz reprezentacje spółek z grupy kapitałowej KGHM. – Powinniśmy pamiętać o tych, którzy walczyli o naszą wolność i o to byśmy mogli teraz żyć w wolnych czasach, a jednocześnie mogli pracować w firmie, która buduje pomyślność naszej ojczyzny. Wielu pracowników tej firmy brało udział w tych manifestacjach, wyrażając swój sprzeciw i dążąc do tego, byśmy żyli w wolnych czasach – mówił po złożeniu kwiatów Krzysztof Skóra, prezes zarządu KGHM Polska Miedź S.A.

Po uroczystości pod pomnikiem Solidarności grupa kibiców, starosta Powiatu Lubińskiego, przewodniczący NSZZ Solidarność i inni lokalni politycy udali się ze zniczami pod kamienie upamiętniające miejsca śmierci trzech lubinian, ofiar działań ZOMO z 31 sierpnia 1982. [See image gallery at lubinextra.pl]

Dokładnie w 33 rocznicę niechlubnych wydarzeń ulicami stolicy polskiej miedzi przeszedł symboliczny Marsz z Oblężonego Miasta. Ceremonia rozpoczęła się pod pomnikiem poświęconym pamięci Andrzeja Trajkowskiego i Mieczysława Poźniaka. Złożono tam kwiaty, zapalono znicze i flary, które dodały chwili wyjątkowego wydźwięku. Pochód lubinian przeszedł w stronę miejsca, gdzie zginął Michał Adamowicz. W okolicy nieistniejącej już kładki, na której zastrzelono Adamowicza pod pomnikiem złożono kolejne bukiety. Zapłonęły znicze. Ostatnim przystankiem maszerujących ku czci ofiar Zbrodni Lubińskiej był pomnik Solidarności. Tam na murach pojawili się kibice. Można było podziwiać transparent ma którym widniał napis „Lubin ’82- historia pisana przez życie”.

Pod pomnikiem odśpiewano hymn państwowy i padły znamienne słowa „Cześć i chwała bohaterom”. – Spotykamy się pod kamieniami upamiętniającymi Zbrodnię Lubińską by oddać hołd ofiarom. Nikogo nie trzeba do tego specjalnie zachęcać. Kibice Zagłębia zawsze dobrze odpowiadają na takie inicjatywy – mówił Łukasz Dominów prezes SSZL Zagłębie Lubin. Dumy z kibiców nie krył prezes klubu Zagłębia Lubin, Tomasz Dębicki. – Chętnie temu przyklaskujemy stąd nasza obecność w tak dużej sile, bo się z tym utożsamiamy. Chcemy pokazać, że wyznajemy podobne wartości. Chcemy uczcić tych, którzy zginęli tragicznie, po to, aby przypomnieć wszystkim, że to, co się działo całkiem niedawno, czyli 33 lata temu, nigdy nie może się powtórzyć. Chcemy o tym pamiętać – zapewniał prezes Dębicki.

[See image gallery at lubinextra.pl]

To będzie krótkie wydarzenie, ale wymowne i symboliczne. Chętnych do udziału w Marszu z Oblężonego Miasta organizatorzy zapraszają na godzinę 18.00 w okolice pomników przy Pubie Euforia (dawny Gwarek). W tym miejscu 31 sierpnia 1982 zginęli Mieczysław Poźniak i Andrzej Trajkowski. Stamtąd grupa przemieści się pod krzyż przy dawnej kładce, gdzie życie stracił Michał Adamowicz. Kolumna uda się następnie pod Pomnik Solidarności przy Wzgórzu Zamkowym. Wszystko potrwa kilka minut, które warto poświęcić, by uczcić pamięć ofiar 82 roku. Na uroczystość zapraszają kibice ze Stowarzyszenia Sympatyków Zagłębia Lubin Zagłębie Fanatyków.

Nie przeszło bez echa wtorkowe bezmyślne zachowanie osób promujących jedną z polskich wódek. Próby przeprosin za wykorzystanie fotografii ukazującej uczestników lubińskiej tragedii z 1982 roku w charakterze nietrzeźwych rozwścieczyły lubinian. Zawiadomiono już prokuraturę o możliwości popełnienia przestępstwa. Zajął się tym Związek NSZZ Solidarność Zagłębie Miedziowe. Już w środę przed południem zwołano konferencję prasową. – Spotkaliśmy się w miejscu ważnym dla wszystkich Polaków – mówił obok Pomnika Solidarności, upamiętniającego wydarzenia z sierpnia 1982 Robert Raczyński, prezydent Lubina. – To, co się stało dotknęło najbardziej rodziny osób, które są na tym zdjęciu. Ludzi, którzy oddali siebie bohatersko. Bliscy człowieka, który zginał oglądają to skandaliczne zdjęcie. Proste przeprosiny ze strony firmy, która przygotowała tak haniebną kampanię na niewiele się zdadzą. Przygotowujemy się do poważnego procesu z firmą – mówił Raczyński.
31 sierpnia 1982 roku w Lubinie podczas manifestacji zginęły trzy osoby, a 16 zostało rannych. Historyczne zdjęcia z tych wydarzeń, w tym to, które zostało skandalicznie wykorzystane, zrobił Krzysztof Raczkowiak. – To zdjęcie powstało 50 – 60 metrów od miejsca gdzie stoimy. Wtedy był tutaj mostek, na którym postrzelony został pan Michał Adamowicz ( mężczyzna niesiony na fotografii przez czterech innych – przyp. red). Zdjęcie powstało kilka metrów dalej w momencie, gdy pan Adamowicz był niesiony w stronę ulicy wówczas Zawadzkiego żeby przewieźć go do szpitala. Leżałem pod drzewami uciekając przed ZOMO razem z setkami mieszkańców Lubina. Jeszcze mam dreszcze, gdy sobie przypomnę spadające liście ścinane przez milicyjne kule. Nie ma znaczenia co czuję na widok tej reklamy z udziałem mojego zdjęcia. Naruszenie praw autorskich to jedna sprawa. Jest mi niezmiernie przykro, że mimowolnie przyczyniłem się do tego, że rodziny tych osób, które wtedy zginęły po raz kolejny musza przeżywać tę traumę i to w takim kontekście – mówił podczas konferencji prasowej Krzysztof Raczkowiak. – Kilka razy oficjalnie to zdjęcie było publikowane. Przez te ponad 30 lat było wiele przypadków, gdy zdjęcie było publikowane bez mojej zgody. Tym razem to zwykła głupota. Ktoś posłużył się googlem, ale zrobił to tylko, by znaleźć zdjęcie. Nie znalazł jakiegokolwiek opisu do niego, a myślę, że nie byłoby z tym problemu – mówi Raczkowiak.
Związek NSZZ Solidarność złożył odpowiednie zawiadomienie w prokuraturze. Bogdan Orłowski , przewodniczący związku zapewnia, że na osobach odpowiedzialnych za ten skandal nie zostawi suchej nitki. Przewodniczący zwraca też uwagę, że sytuacja wyniknąć mogła z czyjegoś karygodnego braku wiedzy. – Ile jest historii w nauczaniu naszych dzieci? Zakładam, ze wszyscy PR-owcy, którzy konstruowali tę wredną, durną reklamę mają wyższe wykształcenie. To jest dowód na to, że trzeba się pochylić nad polską oświatą, szczególnie nad historią Rzeczypospolitej, w tym tą najnowszą. Dopiero mijają 33 lata, a ci najmłodsi nie wiedzą, że ci ludzie oddali życie, by oni mogli żyć w wolnej i demokratycznej ojczyźnie – mówi Bogdan Orłowski, przewodniczący związku.