Zasiłek pogrzebowy otrzyma osoba, która pokryła koszty pogrzebu. Członkom rodziny zmarłego przysługuje pełna kwota zasiłku pogrzebowego – 4 tys. zł. – O zasiłek pogrzebowy mogą ubiegać się członkowi rodziny a także osoby niespokrewnione czy instytucje, która poniosły koszty pogrzebu i je udokumentują. Wysokość zasiłku dla członków rodziny to 4 tys. zł do końca 2025, a od 2026 – 7 tys. zł – niezależnie od faktycznych kosztów pogrzebu – mówi Iwona Kowalska-Matis regionalna rzeczniczka prasowa ZUS na Dolnym Śląsku. Rzeczniczka wyjaśnia, że osobom spoza rodziny świadczenie wypłaca się do wysokości faktycznych wydatków, ale nie więcej niż limit. W sytuacji, gdy za pochówek zapłaci np. dom pomocy społecznej, gmina lub pracodawca albo koszty pogrzebu pokrywa kilka osób lub zasiłek dzieli się proporcjonalnie.

Przykład: 4000 zł to 100%. Na pogrzeb łącznie wydano 10 000 zł. Na przykład jedna osoba spoza rodziny wydała 3 000 zł (to jest 30% z 10 000 zł), a druga 7000 zł (to jest 70% z 10 000 zł). Pierwsza osoba dostanie 1200 zł (30% z 4000 zł), a druga 2800 zł (70% z 4 000 zł).

Zasiłek przysługuje temu, kto pokrył koszty pogrzebu osoby ubezpieczonej w ZUS (pracownik, emeryt, rencista) lub członka jej rodziny. Do rodziny zalicza się m.in. małżonka, rodziców, dzieci (własne, przysposobione, z rodziny zastępczej), rodzeństwo, dziadków, wnuki czy osoby pod opieką prawną. Świadczenie mogą też otrzymać pracodawca, DPS, gmina, powiat lub instytucja religijna, jeśli pokryły koszty pogrzebu.

Kosztami pogrzebu są udokumentowane rachunkami koszty powstałe od chwili śmierci osoby, po której przysługuje zasiłek, do chwili zakończenia pochówku. Nie mogą to być koszty, które nie zostały poniesione bezpośrednio na pochówek, np. koszty nagrobka, koszty pobieranej przez zakład pogrzebowy opłaty za złożenie w oddziale ZUS wniosku o zasiłek, koszty konsolacji czy kwiatów.

Na zgłoszenie wniosku o zasiłek pogrzebowy jest 12 miesięcy od dnia śmierci, po której przysługuje zasiłek. Jeśli ten termin nie zostanie dotrzymany, wówczas prawo nie przysługuje. Wyjątek stanowi sytuacja, gdy złożenie wniosku o zasiłek pogrzebowy w tym terminie nie było możliwe z powodu późniejszego odnalezienia zwłok lub zidentyfikowania osoby zmarłej albo z innych przyczyn całkowicie niezależnych od osoby uprawnionej.

– W takiej sytuacji prawo do zasiłku wygasa po upływie 12 miesięcy od dnia pogrzebu, a dokumentem potwierdzającym te okoliczności jest zaświadczenie policji lub prokuratury, odpis zupełny aktu zgonu lub inny dokument urzędowy potwierdzający przyczyny – wyjaśnia Kowalska-Matis.

W razie donacji zwłok na cele naukowe sprawienie pogrzebu możliwe jest dopiero po przekazaniu rodzinie przez instytucję naukową szczątków osoby zmarłej po zakończeniu badań. Z przyczyn, więc całkowicie niezależnych od osoby uprawnionej do zasiłku pogrzebowego nie ma ona możliwości zgłoszenia wniosku o wypłatę w ciągu ustawowych 12 miesięcy. Osoby uprawnione mogą, więc złożyć wniosek o zasiłek pogrzebowy za pogrzeb tzw. symboliczny wraz z fakturami dokumentującymi poniesione koszty.
Od sierpnia zmieniły się przepisy dotyczące zasiłku pogrzebowego w sytuacji, gdy dziecko urodzi się martwe, ale nie zostanie sporządzony akt urodzenia dziecka z adnotacją, że dziecko urodziło się martwe. – Jeżeli nie zostanie sporządzony akt urodzenia dziecka z adnotacją, że dziecko urodziło się martwe, dokumentem, który wystarczy do tego, by ubiegać się o zasiłek pogrzebowy, jest karta zgonu lub zaświadczenie od lekarza bądź położnej – wyjaśnia Iwona Kowalska-Matis. Wcześniej, jeżeli nie został sporządzony akt urodzenia dziecka z adnotacją, że dziecko urodziło się martwe, kobiety po stracie ciąży nie mogły skorzystać z prawa do zasiłku pogrzebowego

Aby otrzymać zasiłek pogrzebowy, należy wypełnić wniosek o wypłatę zasiłku pogrzebowego (Z-12) i złożyć go w oddziale ZUS, przesłać pocztą tradycyjną, przekazać przez Platformę Usług Elektronicznych ZUS (PUE)/eZUS lub za pośrednictwem upoważnionego zakładu pogrzebowego. Choć sam wniosek można złożyć elektronicznie lub wysłać pocztą, rachunki trzeba dostarczyć w oryginale albo w postaci kopii potwierdzonych przez bank za zgodność z oryginałami.

Do wniosku o zasiłek należy również dołączyć – odpis skrócony aktu zgonu (na prośbę wnioskodawcy oddział ZUS sam może uzyskać odpis skrócony aktu zgonu z urzędu stanu cywilnego), dokument potwierdzający pokrewieństwo lub powinowactwo osoby składającej wniosek ze zmarłym, np. skrócony odpis aktu urodzenia, zaświadczenie płatnika składek (na przykład pracodawcy) o tym, że wnioskodawca albo zmarły jest lub był objęty ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi – w przypadku osoby ubezpieczonej (nie dotyczy to osób, które mają pozarolniczą działalność i osób, które z nimi współpracują.

Dokumenty składa się do 12 miesięcy od dnia śmierci lub do 12 miesięcy od dnia pogrzebu – jeśli na przykład był problem z odnalezieniem zwłok lub identyfikacją zmarłego.Wtedy należy dołączyć dokument, który potwierdzi powód opóźnienia np. zaświadczenie z policji lub prokuratury albo odpis zupełny aktu zgonu, lub inny dokument urzędowy, który potwierdzi okoliczności lub przyczyny, które uniemożliwiły wcześniejsze złożenie wniosku.

Od wielu lat lubinianie nie mogą liczyć na dotacje z gminy z tytułu dopłat do wody. Choć niegdyś niejednokrotnie Rada Miejska podejmowała uchwałę, by ulżyć lubinianom w płatnościach związanych z rachunkami za wodę i ścieki, to Robert Raczyński za każdym razem odrzucał ten pomysł. Radni swoje, prezydent swoje. Przez 7 lat z rzędu nie otrzymywał absolutorium, czyli wotum zaufania od radnych. Mimo to, zostawał na stanowisku. Czasy się zmieniły, bo Raczyński nie ma już w Radzie Miejskiej radnych o innym zdaniu niż jego. Wszyscy grają na jedną nutę – do melodii prezydenta. Jest zgoda i harmonia, a mieszkańcy Lubina do dziś ….płaczą i płacą. Pieniądze zaś zostają w budżecie, by włodarz miasta mógł za to wykonywać inwestycje związane z jego własnymi pomysłami. – Uważamy, że woda na naszym okręgu jest stanowczo za droga w stosunku do ościennych województw. Ceny to jedno, a jakość inna sprawa. Ta woda zawiera dużo wapnia i magnezu, co szybko niszczy wszelkiego rodzaju sprzęt AGD i instalacje wodne. Chcemy obniżyć te koszty, uniezależniając miasto od pośredników. Chcemy kupować wodę bezpośrednio od dostawcy, czyli Energetyki. Można ominąć firmy, które naliczają dodatkowe stawki, jak WPEC i Termal. Poza tym chcemy wygospodarować pieniądze w budżecie na dotacje do rachunków dla mieszkańców. Lubin zbyt wiele pieniędzy wydaje na bezsensowne inwestycje. Przykład? Dlaczego parki w mieście są nierentowne? Wprowadźmy opłaty dla mieszkańców innych miast, którzy tu przyjeżdżają. W ten sposób turyści zostawią pieniądze w naszym mieście. Opłaty za wodę nalicza miejska spółka MPWiK. Co w tym wszystkim robi Termal, spółka, która zajmuje się „wszystkim” począwszy od ścieków poprzez usługi detektywistyczne? To spółka „wydmuszka” należąca do miast i zarabiająca na nas dla miasta i prezydenta – mówi Rafał Dudziak, kandydat do Rady Miejskiej w Lubinianie z ramienia „Obywatelskiego Lubina”.

Radni Miejscy wyłączyli nieruchomości niezamieszkałe z  miejskiego systemu odbioru odpadów. Co za tym idzie zmieniły się opłaty, jakie firmy i przedsiębiorstwa muszą od 1 kwietnia regulować z tego tytułu. I tak, ze stawek 36 zł za miesiąc przedsiębiorca nierzadko dostał propozycję między 400 a 500 zł miesięcznie. Bywają punkty w mieście, których rachunki podobno mają sięgać ok. 1000 zł. 

Początkowo przedsiębiorcy byli przekonani, że nie ma możliwości dostosowania umów z odbiorcami odpadów tak, by zamówić np. tylko niektóre frakcje. Myślano, że mają obowiązek posiadania wszystkich rodzajów pojemników, mimo, że  z nich nie korzystają.  Warto podkreślić, że wiele firm z racji charakteru swoich usług i produkcji nie generuje niektórych śmieci w ogóle. Jak mówili właściciele lubińskich przedsiębiorstw, wiele razy służby przyjeżdżające po odbiór odpadów nie miały co zabrać, bo niektóre kubły były po prostu puste. 

Dziś radni przekonują, że przedsiębiorcy faktycznie nie muszą posiadać i opłacać wszystkich frakcji. Wszystko zależy od warunków umów, jakie podpiszą z daną firmą odbierająca odpady.

– Nasza uchwała nie obliguje, ale wskazuje, że należy dokonać wszelkich starań w segregowaniu odpadów. Na pewno nie zmusza do posiadania wszystkich frakcji. To jest kwestia negocjacji, jakie przedsiębiorca prowadzi  z odbiorcą odpadów. Na lubińskim rynku jest ich kilku – zapewnia Tomasz Górzyński, wiceprzewodniczący Rady Miejskiej w Lubinie.

Nowe stawki wejdą w życie od 1 kwietnia. Ich wysokość zależy od potrzeb danego przedsiębiorstwa i jego charakteru oraz tego, jakie warunki wynegocjują , podpisując umowę z odbiorcą.

Jest ogromne ryzyko, że nieuczciwi przedsiębiorcy, chcący zaoszczędzić na rachunkach związanych z odbiorem odpadów, mogą  różnymi sposobami pozbywać się śmieci. Czas zweryfikuje, jak nowe zasady sprawdzą się w Lubinie. Na pewno podzielimy się wrażeniami z naszymi czytelnikami i chętnie opublikujemy ich zdanie. 

Pierwotnie, 2 lutego radni miejscy z Lubina uznali, że dają przedsiębiorcom i zarządcom 14 dni na podjęcie kroków w podpisaniu umów z odbiorcą odpadów. Jednak w związku z wieloma zapytaniami od spółdzielni zarządzającymi terenami, gdzie funkcjonują sklepy i firmy usługowe radni zgodzili się wydłużyć termin wejścia w życie przepisów. Choć przedsiębiorcy prosili o czas do 1 maja, to radni ostatecznie dali im go do końca marca. Od 1 kwietnia przepisy wejdą w życie.

– Zdecydowaliśmy dać więcej czasu, bo wnioskowały o to spółdzielnie, że nie zdążą się wyrobić z procedurami. Tak samo przedsiębiorcy prosili o wydłużenie. Ktoś płacił 30 zł miesięcznie i miał jeden albo dwa kubły, a potrzebuje więcej. To pozwoli na indywidualną umowę przedsiębiorcy z odbiorcą i dostosowanie jej do potrzeb płacącego. Zmiana pozwoli samodzielnie wybrać operatora. Te zmiany nie dotyczą gospodarstw domowych, tylko nieruchomości niezamieszkałe. Są firmy, które muszą mieć możliwość segregowania opakowań np. po substancjach niebezpiecznych – mówi Dariusz Jankowski, wiceprzewodniczący Rady Miejskiej w Lubinie.

Stawki, jakie będą musieli płacić przedsiębiorcy również się zmienią. Wszystko wskazuje na to, że wzrosną nawet sześciokrotnie.

inf. redakcja