Połączenie techniczne, czyli zbicie wyrobiskami od strony Zakładów Górniczych „Rudna” do szybu GG-1 udało się przeprowadzić 14 czerwca tego roku. Trwają tam teraz prace, które pozwolą na dostarczanie do wyrobisk górniczych nowych ilości świeżego powietrza. Zdecydowanie poprawi to warunki pracy pod ziemią.

Szyb jest gotowy do zabudowy zbrojenia i wyposażenia w konieczne instalacje i urządzenia na okres docelowy. Na dnie wylana została trzymetrowa warstwa betonu. Dwa podstawowe parametry szybu GG-1 to: głębokość – 1348 metrów oraz średnica w świetle obudowy, która wynosi 7,5 metra. Jest to szyb wdechowy, który będzie służył do transportu ludzi i materiałów.

– KGHM to perła w koronie, a szyb GG-1 to niesamowite przedsięwzięcie, które wpłynie na bezpieczeństwo górników. Jestem pełna podziwu dla wszystkich, którzy podjęli się tego projektu. Wszystko po to, żeby górnicy mogli pracować w jak najlepszych warunkach. Szyb GG-1 to także projekt biznesowy, przemysłowy, gospodarczy. To są złoża miedzi, które będą mogły być wydobywane przez kolejne dekady – powiedziała Elżbieta Witek, Marszałek Sejmu RP.

– Szyb GG-1 to strategiczna inwestycja KGHM. Pozwoli na dostarczenie powietrza, które umożliwi nam eksploatację złoża Głogów Głęboki-Przemysłowy na głębokościach, które do tej pory były dla nas niedostępne. Jesteśmy firmą globalną, ale krajowa produkcja ma fundamentalne znaczenie dla spółki. Ukończony szyb przede wszystkim zapewnia bezpieczeństwo, ale też wydatniejszą pracę górników – powiedział podczas konferencji prasowej Tomasz Zdzikot, prezes zarządu KGHM Polska Miedź S.A.

Szyb GG-1 ma fundamentalne znaczenie dla rozwoju KGHM Polska Miedź S.A. Pozwoli na udostępnienie nowych obszarów złoża miedzi i przedłużenie funkcjonowania kopalń Polkowice-Sieroszowice oraz Rudna. Inwestycja wpłynie też na poprawę warunków wentylacyjnych i klimatyzacyjnych pracy górników oraz skróci drogi dojazdów załóg do wyrobisk.

Szyb w liczbach

Kompleks szybu GG-1 powstaje w ramach Programu Udostępniania Złoża prowadzonego przez Departament Rozwoju Struktury Wydobywczej w Centrali KGHM. Prace prowadziła spółka z Grupy Kapitałowej KGHM, PeBeKa. Szyb GG-1 jest jednym z najważniejszych obiektów, który będzie służył udostępnieniu Obszaru Górniczego Głogów Głęboki-Przemysłowy.

Szacowane zasoby przemysłowe rudy miedzi to blisko 265 mln ton, o średniej zawartości miedzi na poziomie 2,40 proc. Stanowi to ok. 25 proc. zasobów miedzi i ponad 30 proc. zasobów srebra we wszystkich obszarach koncesyjnych KGHM w Polsce. Dostęp do tych zasobów zabezpieczy ciągłość wydobycia rud miedzi przez wiele kolejnych lat.

Zgodnie z planami inwestycyjnymi w latach 2028-35, czyli w okresie największego nasilenia robót eksploatacyjnych, produkcja z obszaru Głogów Głęboki-Przemysłowy wynosić ma 10-11 mln ton rudy, z której będzie można uzyskać ok. 200-220 tys. ton miedzi elektrolitycznej rocznie.

Historia inwestycji

Budowa szybu GG-1 rozpoczęła się w 2010 roku. Dwa lata później zaczęła powstawać wieża szybowa, która jest jedną z najwyższych stawianych dotychczas przez KGHM. Ma 45,5 metra wysokości i waży 1100 ton. Urządzenia wykorzystywane przy głębieniu szybu to m.in. skomplikowany system wyciągowy z kilkunastoma stalowymi linami. Każda o długości ponad 1500 metrów, niektóre ważyły nawet 20 ton.

W 2013 roku rozpoczął się jeden z kluczowych etapów budowy: mrożenie górotworu poprzedzające głębienie szybu. Do 40 otworów mrożeniowych popłynęła wtedy solanka. Pierwszy kubeł urobku wyjechał z GG-1 11 grudnia. Rok później specjaliści dotarli do warstw litej skały na głębokości 393 metrów. Doszło wówczas do zmiany metody głębienia szybu z mechanicznego urabiania górotworu na metodę strzałową.

Do zabudowy pierwszego odcinka GG-1 pracownicy PeBeKa użyli 466 żeliwnych pierścieni, które zabezpieczyły szyb przed zalaniem wodą z warstw trzeciorzędu i triasu. Aby kompleksowo chronić GG-1 przed skutkami dopływu wody, w szybie zamontowano nowoczesny tzw. kaskadowy system odwadniania. W kolejnych latach wraz z postępem prac przy dalszym głębieniu szybu dobudowywane zostały dalsze elementy systemu odwadniania. W sumie zabudowano tam osiem stacji pompujących wodę kaskadowo z dna szybu na powierzchnię.

W tym roku w marcu przypada również 60. rocznica wydobycia pierwszego kubła rudy miedzi w Zagłębiu Miedziowym. Wydarzyło się to 20 marca 1963 roku w szybie L-III należącym do kopalni Lubin. Jeden z pionierów Polskiej Miedzi, śp. Jan Urlich wspominał „wśród urobku zauważyliśmy wielki kęs dolomitu, w którym widoczne były duże żyły siarczków miedzi. Radość była ogromna. Pomyślałem: nareszcie dotarliśmy do złoża”.

Szyb GG-1 to trzydziesty pierwszy szyb spółki w Zagłębiu Miedziowym. Natomiast rozpoczęły się prace przygotowawcze do budowy kolejnego ważnego obiektu w Programie Udostępnienia Złoża w obszarze górniczym Głogów Głęboki-Przemysłowy oraz Gaworzyce. Szyb GG-2 zlokalizowany w gminie Żukowice będzie miał funkcję zjazdowo-materiałową.

Zastosowana w Powierzchniowej Stacji Klimatyzacyjnej innowacyjna technologia pozwala na skojarzoną produkcję ciepła i energii elektrycznej z gazu ziemnego. System zapewnia ciągłość i niezawodność dostaw chłodu do wyrobisk górniczych oraz pozwala na rezygnację z zakupu energii elektrycznej na potrzeby instalacji. Wszystko po to, by zwiększyć efektywność energetyczną spółki.

Inwestycja jest przyjazna środowisku i ma przynieść oszczędności dzięki zastosowaniu układu trigeneracji – wyprodukowana energia elektryczna zasila urządzenia stacji klimatyzacyjnej, odzyskana energia cieplna wykorzystana będzie przy produkcji chłodu przez agregaty absorpcyjne, a w zimie do ogrzewania powietrza wlotowego do szybu i budynków na placu szybowym GG-1.

Budowę Powierzchniowej Stacji Klimatyzacyjnej rozpoczęto w 2019 roku. Projekt zakłada realizację zadania w trzech etapach pozwalających na produkcję mocy chłodniczej odpowiednio 22 MWt, 33 MWt i 40 MWt. Generalnym wykonawcą jest spółka z Grupy Kapitałowej KGHM, Przedsiębiorstwo Budowy Kopalń PeBeKa S.A.

Głogów Głęboki Przemysłowy to najbardziej perspektywiczny obszar pod względem zdolności wydobywczych dla KGHM Polska Miedź S.A. zapewnia szef miedziowej spółki.

– To dwa prawie już pracujące oddziały, w tym jeden, który niebawem może rozpocząć pracę przygotowawcze i drążenie. Mamy również szyb GG – 1, którego drążenie zostało wstrzymane ze względu na problemy geologiczne związane z wodą. W tej chwili trwają prace nad powrotem do drążenia, nad założeniem tubingów. Ten szyb będzie zarówno transportowy, jak i wentylacyjny. W trakcie drążenia wiele można przewidzieć, ale wiele czynników niestety nie. Pojawiła się woda, ale sytuacja jest opanowana i jest plan powrotu do drążenia w lutym 2019. Udało nam się też podpisać porozumienie z gminą Żukowice, które umożliwi lokalizację szybu GG-2. To kolejny, który da nam możliwość eksploracji nowych przestrzeni – mówił Marcin Chludzińki, prezes KGHM Polska Miedź S.A. – Technologia mrożenia plus tubingów i betonowania daje efekty, a zatem sytuacja w sprawie GG – 1 jest opanowana – zapewnia szef miedziowej spółki.

Zgodnie z założeniami GG – 1 powinien być oddany do użytku w 2024.

Do zabudowy pierwszego odcinka GG-1 pracownicy PeBeKa użyli 466 żeliwnych pierścieni tubingowych. Zabezpieczają one szyb od głębokości 9,9 metra do poziomu 710,3 metra. To najbardziej narażony na zalanie obszar szybu przechodzący przez zawodnione trzeciorzędowe piaski i zawodnione warstwy piaskowca. – Kolejne segmenty pierścieni były skręcane najpierw ze sobą na połączeniach pionowych, a później na połączeniu poziomym przymocowywane były do poprzedniego pierścienia – mówi Tadeusz Rutkowski, nadsztygar górniczy KRG Szyby – Ostatecznie pomiędzy elementami nie pozostają nawet milimetrowe prześwity.

Ostatni pierścień tubingowy zamontowano na początku lutego. Przez kolejne miesiące szyb będzie się powoli rozmrażał, a pomiędzy pierścieniami tubingowymi mogą pojawiać się wycieki wody, które będą uszczelniane przy pomocy cementu i środków chemicznych. Aby kompleksowo chronić GG-1 przed wodą, w szybie zamontowano nowoczesny system odwadniania. Było to duże wyzwanie dla załogi PeBeKa, ponieważ ostatni raz tego typu rozwiązanie realizowane było w szybie SG-2 ponad dwadzieścia lat temu. Instalację zaprojektowano tak, aby wyprowadzała wodę na powierzchnię.

Aby zrealizować to przedsięwzięcie, zabudowano w szybie cztery konstrukcje stalowe pomostów ze zbiornikami i pompami, 600 wsporników kablowych, 1600 uchwytów kablowych, ponad 4 kilometry kabli zasilających i 3,5 kilometra kabli sterowniczych. Zamontowano także armaturę dodatkową w postaci m.in. zaworów i klap zwrotnych czujników. Wraz z postępem prac przy dalszym głębieniu szybu GG-1 w obudowie betonowej dobudowywane będą dalsze elementy systemu odwadniania, aż do planowanej głębokości szybu – 1340 metrów.

– Zabudowanie ostatniego pierścienia tubingowego na głębokości 710 metrów oraz zamontowanie instalacji odwadniającej to ważne wydarzenie – mówi Jacek Kulicki, prezes Przedsiębiorstwa Budowy Kopalń PeBeKa S.A. – Oznacza, że wydrążyliśmy ponad połowę planowanej głębokości GG-1 i odpowiednio zabezpieczyliśmy szyb przed wodą. Rozpoczynamy teraz kolejny etap inwestycji. Wyszliśmy już z warstwy mrożenia i dalsze głębienie odbywać się będzie z wykorzystaniem technologii obudowy betonowej.

Szyb GG-1, którego budowa ruszyła latem 2010 roku, zlokalizowany jest w powiecie polkowickim, w gminie Grębocice. Głębienie rozpoczęto w grudniu 2013 roku. To trzydziesty pierwszy szyb w Zagłębiu Miedziowym i strategiczna inwestycja KGHM Polska Miedź, która umożliwi dostęp do głęboko położonych pokładów rud miedzi. Złoża te występują w strefie poniżej poziomu 1200 metrów. Nowy szyb docelowo pozwoli dotrzeć od obecnie eksploatowanych pokładów w obrębie obszarów górniczych Sieroszowice I oraz Rudna I i II. Dostęp do tych zasobów zabezpieczy ciągłość wydobycia rud miedzi na wiele lat. Przedsiębiorstwo Budowy Kopalń PeBeKa jest generalnym wykonawcą całej inwestycji.

Fot. Materiały PeBeKa