– Już od ponad 10 lat prowadzimy akcję na terenie Lubina dla mieszkańców nie tylko miasta, ale też okolic. Wszyscy już się przyzwyczaili, że to zawsze pierwsza sobota miesiąca, że tego dnia mogą pozbyć się zużytych sprzętów. Od kilku miesięcy te akcje odbywają się na parkingu sklepu Kaufland. Wcześniej były w okolicy Auchan. Dziś wyjątkowo przesunęliśmy termin z uwagi na święta, które miały miejsce w ubiegłym tygodniu. Zawsze z wyprzedzeniem o tym informujemy – mówi Aneta Gonera z firmy AG-Eko.

W podziękowaniu za przywieziony sprzęt 10 kwietnia lubinianie otrzymywali  od organizatorów bratki.

Każdy, kto ma w domu sprzęt dużych gabarytów, może skorzystać z bezpłatnego odbioru urządzeń z miejsca zamieszkania. Wystarczy zadzwonić pod numer 726 88 70 70 i się umówić. Taki transport wraz z wyniesieniem z domu odbywa się w piątki przez okrągły rok.

Jerzy Ziaja, prezes Ogólnopolskiej Izby Gospodarczej Recyklingu uważa, że elektrośmieci w dużej ilości w rzeczywistości lądują w lasach, a firmy zajmujące się ich recyklingiem, przestają funkcjonować, obawiając się sankcji karnych.
– Zainteresowanie zużytym sprzętem elektrycznym i elektronicznym wzrasta, bo zwiększa się ilość punktów zbiórki. Ale to jest tylko pozór, ponieważ pod tym punktem zbiórki ukryte są sklepy, które handlują sprzętem elektrycznym i elektronicznym. Natomiast firmy, które się wcześniej profesjonalnie tym zajmowały, po prostu likwidują swoją działalność – informuje Jerzy Ziaja, prezes Ogólnopolskiej Izby Gospodarczej Recyklingu.
Firmy wprowadzające na rynek pralki, lodówki czy telewizory i komputery, mają określone minimalne poziomy sprzętu, który muszą odesłać do recyklingu. Zgodnie z rozporządzeniem ministra środowiska od 2011 roku minimalne poziomy zbierania zużytego sprzętu wzrosły z 24 proc. do 35 proc.
Z „Raportu o funkcjonowaniu systemu gospodarki zużytym sprzętem elektrycznym i elektronicznym” opracowanego przez Główny Inspektorat Ochrony Środowiska wynika, że sytuacja na tym polu poprawia się i Polska chwali się coraz lepszymi wynikami. – Od 6 lat, co roku notujemy wzrost masy zużytego sprzętu, który jest zbierany. W 2007 roku na jednego mieszkańca zebraliśmy ponad 0,7 kg, natomiast 2012 roku około 3,88 kg – powiedziała niedawno Newserii Izabela Szadura, dyrektorka Departamentu Kontroli Rynku w Głównym Inspektoracie Ochrony Środowiska.
Tymczasem izba recyklingu nie potwierdza tych danych. – Zbliżamy się do 4 kg, ale tylko i wyłącznie statystycznie – odpowiada Jerzy Ziaja. – Jeżeli chodzi o stan faktyczny, to jest naprawdę bardzo kiepsko. Wiele firm rezygnuje z recyklingu elektrośmieci, ponieważ nie chce mieć problemów z prokuraturą czy z Agencją Bezpieczeństwa Wewnętrznego z tytułu wykazania się nieprawidłowymi ilościami przy dokumentach potwierdzających odzysk czy recykling. Firmy są po prostu do tego zmuszane. Dokument potwierdzający recykling jest ścisłym dokumentem finansowym. Za jego brak dostaje się sankcję karną – mówi prezes OIGR.
Jak wyjaśnia, w polskim prawie karze podlega tylko osoba wystawiająca taki dokumenty, natomiast nie przewiduje się żadnej sankcji prawnej dla organizacji odzysku, która taki dokument otrzymuje i potwierdza wykonanie obowiązku recyklingu przed Urzędem Marszałkowskim.
– Taki punkt skupu złomu, na podstawie przyjętego złomu, niekoniecznie zużytego sprzętu elektrycznego, elektronicznego, wystawia dokument potwierdzający recykling. Stąd jest to zakłamanie odnośnie tej masy zebranej, bo dyrektywa mówi o selektywnym zbieraniu zużytego sprzętu elektrycznego, natomiast my to przerobiliśmy na potwierdzenie dokumentu. W momencie pisania ustawy o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym, zwracałem uwagę twórcom, że jeżeli zapłacą za zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny, to w tym momencie będzie on faktycznie zbierany selektywnie i będą wiarygodne dokumenty potwierdzające wykonanie tej dyrektywy – podkreśla.
Przyczyną tego stanu rzeczy, zdaniem prezesa, są nowe regulacje prawne, które zaburzyły rynek. – Nowa ustawa, pisana przez producentów bądź organizacje związane z nimi, tworzy przepisy, które są korzystne dla nich. Natomiast zapomina się całkowicie o przedsiębiorcach końcowych, o tych, którzy faktycznie władają tym odpadem. Dla projektodawców ustawy ważna jest statystyka, natomiast nie efekt ekologiczny – uważa Jerzy Ziaja.
Do patologii na tym rynku miała doprowadzić nowelizacja ustawy, zgodnie z którą do sprawozdawczości dołączono również punkty skupu – To było totalnym absurdem, ponieważ punkty skupu są od tego, że skupować złom, a nie żeby poświadczać jego zagospodarowanie, czyli recykling zużytego sprzętu elektronicznego i elektrycznego. Punkty skupu przyjmują tylko i wyłącznie złom, natomiast reszta była zagospodarowana gdzieś po rowach, lasach – tłumaczy Jerzy Ziaja.
Autor: pit/newseria, fot. Piotr Krażewski

Zainteresowanie było bardzo duże. Sadzonek świerka zabrakło już po godzinie akcji. Dla pozostały były jeszcze pelargonie, a około 14 dowieziono kilkadziesiąt tuj. – Ten telewizor jest jeszcze sprawny, ale kupiliśmy nowy więc nie ma co trzymać starego grata w domu – mówił pan Józef. Pelargonię zabrał dla żony. Inny z mężczyzn przyniósł żelazko i stare radio. Kwiatka nie chciał, ale ekologiczna torba bardzo mu się spodobała.

Ruch w punkcie odbierania elektroodpadów był duży. Wyznaczony plac szybko zapełniał się urządzeniami. Ktoś przywiózł radiomagnetofon UNITRA, jeszcze inna osoba dotarła z wiekowym gramofonem. Były drukarki kolorowe, części komputerów, zamrażarka nawet nie taki stary telefon komórkowy z kolorowym wyświetlaczem.

– Ruch mamy cały czas – mówi Aneta Gonera z firmy AG-EKO. – Cieszy mnie, że rośnie świadomość ekologiczna mieszkańców. Pierwszy transport z około dziewięcioma tonami elektroodpadów już wyjechał. Najwięcej było telewizorów.

Jedni oddawali inni sądzili, że zbiórka pod realem to wystawka. Zatrzymywali się bo sądzili, że wybiorą coś dla siebie co się jeszcze przyda w domu. Leśnicy, którzy aktywnie włączyli się w akcję żartowali – ten telewizor może być wart z tysiąc złotych, ale gwarancja sprawności obejmuje tylko jeden dzień.

Kolejna akcja zbiórki elektrozłomu pod marketem Real zaplanowana jest w pierwszą sobotę października. – Tutaj w legalny sposób można pozbyć się niepotrzebnych urządzeń AGD. Włączamy się w takie akcje, bo niestety gdyby nie takie zbiórki pewnie część tych elektrośmieci trafiłaby do lasu. Ludzie nie zdają sobie sprawy jakie poniosą konsekwencje za zaśmiecanie lasu, a tu mogą legalnie pozbyć się tego co już im nie jest potrzebne – mówi Marcin Michalak z Nadleśnictwa Lubin.